home
user-header

                        
                        
Өбүгэ ситимин туһунан
14 марта 2018 г., 10:28 178

Кылгастык бэҕэһээҥи биэрииттэн. Бичийиилэрбин хаһаанабын, сотору туһалыа. Баҕар ким эмит ааҕан түһаныа .

"Өбүгэ ситимэ". Хантан хааннааххын, кимтэн кииннээххин диэн сүрүн ыйытык буолар.Төрдүн ууһун билбэт киһини былыр киһиннэн да аахпаттар эбит.
Саха киһитигэр сүрүн ирдэбил, төрдү- ууһу билии буолар былыргаттан. Толору 9 көлүөнэни билэр аҕа ууһун, ытык дьон ыччата,төрүт киһи төрүөҕэ диэн киэн тутталлар. Урут оннук киһини "Ыл кэл бэттэх" диэн сүүһүгэр оһох күлүн биһэн куруук киирэн сылдьа тураар диэн билинэр, ылынар сиэр быһыытынан толороллор. Урут туспа удьуор үөрэҕэ диэн дириҥ билиилээх үөрэх баар дииллэр. Удьуор үөрэҕэ олус улахан. Билиитэ- көрүүтэ дириҥ буолар. көлүөнэттэн-көлүөнэҕэ ол билии бэриллэн иһиэхтээх.

Оҕо уонна төрөппүт ситимин таһынан,өссө дириҥ, туспа өбүгэ ситимэ диэн баар.

Өбүгэ ситимигэр киирэллэр:
1. Ийэ,аҕа, оҕо, бииргэ төрөөбүттэр уонна төрөөбөтөх, суох буолбут оҕолор.
2. Төрөппүттэр кинилэри кытта бииргэ төрөөбүт дьон( убайдар,эдьиийдэр,балыстара,бырааттар) төрөөбөтөх оҕолор, туора оҥоһуллубут оҕолор,тастыҥ бырааттар, балтылар, аймахтара, эбээ, эһээ.
3. Хос эбээлэр,хос эһээлэр, уонна хаан урууга, тастыҥ аймахха сыһыана суох, урукку таптаабыт, сүрэххэ киллэрбит, соччото суохтук өбүгэни кытта алтыспыт сыһыаннаах туора дьоннор.Тоҕо? диэтэххэ төһө да буолан араас киһи олоҕор буолан ааспыт ыарахан өйдөбүллэр ааспыттарын иһин, киһи кута, өйө-санаата (уйулҕата) ону умнубат. куруук оннук түгэннэр хатыланнахтарына, санатар.

Хас биирдии дьиэ кэргэн ситимигэр баар дьон , бары сибээстээхтэр. Ханнык эмит оҕо ду,улахан киһи ыннараа дойдуга бардаҕына, соһуччу эбэтэр, ыарахан ыарыыттан, туохха эмитэ түбэһэн суох буоллаҕына, бүтүн дьиэ кэргэн сонньуйар,хомойор, аһынар, ол түмүгэр кини оннугар мин эбитим буоллар диэн санаа бессознательно, ыйытыга суох киирэн ааһар, киһи бэйэтэ да ону билбэт.. ..бу курдук олоххо бэйэтин кэмигэр кэлэн ааһар.

Туох эрэ үчүгэйи кэпсээ

Хас биирдии көлүөнэҕэ, дьиэ кэргэҥҥэ эбэһээт биир бас билэр киһилээх, кини тыла өһө, санаата ыйааһыннаах, дьиэ кэргэни, аймахтары, көлүөнэни тутан олорор киһи баар буолар. Кини хонтуруоллуур да хайгыыр да. Кини бэйэтэ да билбэтинэн дьиэ кэргэни харыстааччы буолар. Кэлин бу киһи суох буолар түгэнигэр, аһара тутан олорбут буоллаҕына, бу көлүөнэҕэ ыһыллыы буолуон сөп. Ол эбэтэр бу киһигэ үөрэнэн хаалан, кини курдук ирдэбили,хонтуруолу, көрдүүллэр. Оннук киһи баҕар үһүс көлүөнэҕэ баҕар кэлин иитиллиэн сөп. Эбэтэр ким эрэ ол оруолга сөптөөҕүн аймахтар көрөннөр, истэр буолаллар.Бу манннык оҕо , туспа бэйэтин оннук турукка иитэр, ону бэйэтэ да билбэт. Бүтүн аймах эрэйин ыраҥалаан көрөн, саастаах дьоннорун кытта алтыһан, аймаҕы баһыйар информацияны сэргээн, бэйэтэ да билбэт санааны иитэ сылдьарын.

Хас биирдии дьиэ кэргэн иһигэр туспа сокуоннар бааллар. Ол сокуоннар аҕа ууһуттан бэриллэллэр, эбэтэр ийэттэн.Ийэ ууһунан олоруу сиэрэ тэнийбитэ билигин олоччу көстөр. Нууччалыы матриархат диэн. Ийэ иилиир саҕалыыр. Оҕолор билэллэрэ эрэ Ийэлэрэ . Оннук дьаһанан сиэрдэнэн олорууну - ийэ ууһунан олоруу диэн ааттыыллар. Итинник олоруу билигин наһаа элбэх. инник дьылҕалартан, эр киһи оруола аччыыр.

Бу сокуоннар кэһиллибэккэ үлэлииллэригэр, туспа билинии, олоҕу өбүгэлэри, ыал буолаары талбыт күтүөтү, кийиити хайдах баарынан ылынар ордук. Бэйэн оҕон курдук. Бу сокуон кэһилиннэҕинэ дьиэ кэргэн сокуона уларыйан, хомойуу,хоргутуу, өстүйүү, абарыы туруктар күөдьүйэн саҕаланар, ол түмүгэр төрөппүттэр, эбэтэр бииргэ төрөөбүттэр, аймахтар атааннаһыылара, өйдөспөт буолуулара үксүүр.

Холобура туора оҥоһуллубут оҕо дьиэ кэргэҥҥэ билиниини ылыллыбатаҕына, бу оҕону эбэтэр дьахтары, дьиэ кэргэҥҥэ ким эрэ бу дьон дьылҕатын үтүктэн олорон бараллар(бессознательно).
Соччото суохтук быһыыламмыт уонна суох буолбут дьылҕалаах дьону, маннык киһи баар этэ диэн кини олоҕор туох үчүгэйдээҕин санаан ааспат,кэпсэммэт буоллаҕына, бу киһи олоҕун санатар түгэннэр хатыланаллар, алын көлүөнэҕэ.
Ити курдук араас түгэннэр элбэхтэр.

Сүрүнэ өбүгэ ситимин бөҕөргөтөн кинилэр билиилэрин умнубаппыт, удьуордаан, кинилэри санаан- ахтан, буолар сыыһалары билинэн туран көннөрүү буолар.

Холобура урут бултуу сылдьан, сэриигэ баран өлбүт дьон , билигин буола турар аварияҕа, бэйэҕэ тиийинэн өлүүгэ тэҥнээх.

Итинник түгэннэргэ дьиэ кэргэҥҥэ ыарахан кэмнэр буоларын бэйэҕит да билэҕит.

Ол иһин этэбин, түгэни билинии, ылыныы сүрдээх ыарахан. Өбүгэ ситимэ бэйэтин иһигэр баар сокуона ыһыллыбытын, сааһылааһын биир көрүҥэ, итинник түгэннэри ээр-сэмээр кэпсээһин, өйдөбүл быһыытынан баар буолуохтаах, оччотугар ыарахан дьылҕалаах дьон олоҕо хатыламматтар. Дьиҥинэ ис иһигэр элбэх буоллаҕа ди.

Бу маннык түгээнэр өбүгэ үгэстэрин умнууттан тахсар.
Киһи билбэтэ элбэх. Ааҕан,үөрэнэн умнууга хаалбатын диэн дьоҥҥо тиэрдэбит. Төрдү билээһин ханнык баҕар билэр итэҕэллээх омукка баар. Бэйэтин итэҕэлин билэр, үрдүктүк тутар омук, хаһан баҕарар күүстээх куттаах, хараҕа уоттаах буолар, туохха да бэриммэт, кыахтаах толору эрчимнээх киһи буолар.

Махтал.

Избранное
Чтобы оставить комментарий, вам нужно авторизоваться
с помощью аккаунта в соц.сети
Включите премодерацию комментариев
Все комментарии к этому посту будут опубликованы только после вашего подтверждения. Подробнее о премодерации