home
user-header

                        
                        
Мин хоһооннорум - санаалар
14 февраля 2017 г., 02:03 в Сахалыы 258

хоһооннорбун сылларынан аттардым бу... хаһан эрэ, ханна эрэ суруйбут хоһооннорум... манна баар буоллуннар...

 

кырдьык, хоһоон олох атыннык киһиэхэ дьайар, - көмөлөһөр да, баттыыр да...эн,...эн тугу талаҕын?

 

туох эрэ харандааһынан уруһуй баара буоллар... үөрүөм этэ.

 

хоһооннор араас сыллартан - талыллыбыт...

Извините, в посте мои стихи, которые пока не могу перевести...

 


 

1990 с.

Сайыҥҥы күннэри санаатым мин бүгүн

Өйдөөтүм билигин таптал кэлэн ааспытын

Үрүҥ түүн чуумпутун, көмүс күнүм иэйиитин

таптал кэрэ тылларын эргиппэт эбиппин

алааһым үрдүнэн үрүҥ туман устара

Мин Майам урдунэн нарын ырыа көтөрө

Эрэнэммин ылыыбын инникибин туойабын

Дьоллоох буол мин Майам, дьоллоох буолуҥ дьоннорум

Мин Майам, Оо мин Майам

Эйигин ахтабын саныыбын

Мин Майам, Оо мин Майам

Эйигин ырыабар ыллыыбын

 

1992с.

Түүҥҥү халлааҥҥа сулустар тахсаллар – ол курдук мин ырыаларым тапталынан туоллулар

Саас эрдэ ньургуhуннар тыллаллар ол курдук – мин ырыаларым эрэлинэн туоллулар

Хара, хара харах мичээрин көрөөрү

Бүгүн эмиэ эйиэхэ мин тиийэн кэлиэм киэhэлик

 

1993с.

 

Ол кэрэ, кэрэ үрүҥ түүҥҥэ мин эйигин көрбүтүм

Ол кэрэ, кэрэ дууhам музыкатын эйиэхэ анаабытым

            Түүлбэр хара харахтаргын көрөммүн мин уhуктабын

            Хоhум иhигэр уу-чуумпу, уу-чуумпу

Бу нарын, нарын сибэккилэри мин эйиэхэ бэлэхтиэҕим

Бу нарын, нарын таптал күүстээх тылларын эйиэхэ этиэҕим

           Түүлбэр хара харахтаргын көрөммүн мин уhуктабын

            Хоhум иhигэр уу-чуумпу, уу-чуумпу

Бу саҥа, саҥа тахсар сардаҥаҕа эйигин маарыннатыам

Олорорум тухары күн анныгар эйигин таптыаҕым

            Түүлбэр хара харахтаргын көрөммүн мин уhуктабын

            Хоhум иhигэр уу-чуумпу, уу-чуумпу

 

1993с.

Нарын кыра сибэккини, сайыҥҥы сылаас-сылаас  тыал

таарыйан ааһарын курдук

Оргууй-оргууй кууһан туран нарын нарыннык мичээрдээн,

тапталгын эн кэпсээбитин

 

эн мин харахпар куттаммакка

утары көр көрдөһөбүн эйигиттэн доҕоруом

Эн мин харахпар куттаммакка

утары көр – «эрэн миэхэ» диэн эт –

оччоҕуна итэҕэйиэм эйиэхэ

 

 Эн мин олохпор соһуччу, соһуччу көстөн кэлбитин,

илиигин миэхэ ууммутуҥ

Этиий, этиий, миэхэ этиий, хантан эппиэт мин булабын,

хайдах олох олоробун

 

Мин олохпор, эн билэҕин, эрэй суолун туораабытым,

үөрүү күндүтүн билбитим

Арый миэхэ мин доҕоруом, арый дууһан кистэлэҥин,

арый сүрэҕин иэйиитин

 

1994с.

Хас да сыл ааспыта – түгэннэр

Күрүлгэннээх сүүрүктээх – бу сыллар

Умнуллубат тыллар эйиэхэ төҥнөллөр

Алҕас оҥорбуккун сабан

Бырастыы, бырастыы гын... бырастыы гын

Хас да сыл ааспыта – санаалар

Түhүүлээх да тахсыылаах – бу суоллар

Хаhан да ханна да эрэли биэрэллэр

Сүрэхтэн тахсыахтаах тыллар

Барастыы, бырастыы гын!

(1 версия:)

Олоххун эргитэллэр санаалар

Түһүүлээх да тахсыылаах бу суоллар

Куоттарбыт иэйиилэргин саната ситэллэр

Эмиэ этиллиэхтээх тыллар

Бырастыы гын

Хас да сыл хонук аастын түгэннэр

Сүүрүктээх күрулгэннээх бу кэмнэр

Хаьан да ханна да эрэли биэрэллэр

Сүрэхтэн этиллиэхтээх тыллар

Бырастыы гын

 

1994с.

Аан дойдуга соҕотох дууhам уоскуйар сирэ баар

Ол дойдуга мин Ийэм миигин куруутун кэтэhэр

Тиийэн кэлиэм эйиэхэ, илиигин уунуоҥ эн миэхэ

Минньигэстик сүүспүттэн оргууй уураан ылыан

*               *                     *        

 

2001 с.

Мин түннүкпэр соҕотох сибэккини

Сааскы күн уота сырдатар

Халлаан оҕото буоламмын  көтүөхпүн

Сибэкки буолан турабын!

 

Мин ытыспар чараас сардаҥаны

Сүрэх тэбиитэ үргүтэр

Көтөр кыыл буолан эмпэрэ сыыртан ыстаныахпын

Сүүрүк буолан  устабын

 

Мин харахпар ыра санаалары

Эрэл кыната көтүтэр

«Син биир буолуом!»- диир күүстээх уот сыдьаайын

Халлаан «эрэн» диэн хоруйдуур

 

Мин салгынтан чэпчэки буолуохпун баҕардым

Айбыт ырыабын атыннык ыллаатым

 

2006 с.

Эн эрэ миигин өйдүүгүн

Алҕастарбын сабаҥҥын

Эн эрэ миигин таптыыгын

Үтүө тыыммын арыйаҥҥын

Кынаккынан сабаҥҥын

Уоскутаҕын уйулҕабын

Истиҥ сыһыан алыбынан

Долгутаҕын дууһабын

Тайанаргар тостубатах

Тайах буолан өйүөҕүм

Бэриниилээх эрэллээх

Доҕор буолан арыаллыаҕым

Хайдах гынан этиэмий мин

Ырыа гынан ыллаабакка

Уонна хайдах тиэрдиэмий

Сүрэх аанын арыйбакка!

Ити барыта ыра санаа

Хаһан эрэ баҕар буолуо

Ити барыта албын санаа

Таптал диэн суоҕа буолуо

 

2008 с.

Дойду ахтылҕана

Дьүкээбиллээх түүннэрдээх

Уһук – Хоту дойдуга

Буурҕалардаах силлиэлээх

Хайалардаах да сиргэ

 

Ахтыбытым санааммын

Төрөөбүт Мэҥэм сирин

Ыллаабытым ахтаммын

Дойдум дьонун ырыатын

 

 Онно кэрэ сирдэрдээх

Дьоһун-мааны дьоннордоох

Сиэдэрэй да көстүүлээх

Ырыалаах да тойуктаах

Ол да буоллар мин түүлбэр

Долгутан көстөллөрө

Маанылаах маҥан мастар

Эриэккэс да алаастар

 

Бу эбит дьиҥ ахтылҕан

О5о сааспыт дойдута

Бу эбит дьиҥ арыллыы

Ыраах сылдьан өйдүүрүн

Бу эбит дьиҥнээх таптал

Төрөппүт эн дьонноргор

Бу эбит дьиҥнээх махтал

Өйөөбүт чугас дьоҥҥор

 

Махтанабын Айыыбар

Иккистээн эргиппиккэр

Махтанабын дьылҕабар

Ырыабын ыллаппыккар

 

2008с.

Дьэнкир, кырылас, иhирэх, киирбэх, тамай…

Тамай, ыраас санааҕынан

Көрдөө көмүс сурэххинэн

Арылыйар Аан Аартыгы

Өлбөт мэҥэ Тыыннаах ууну

Күннээҕи кыhалҕа

Бүппэт түбүгэр

Эргиирдээх бутуурдаах

Орто дойду олоҕор

Иннигин-кэннигин билбэккэ

Билиҥҥигин сэрэйбэккэ

Тоҕотун бэйэн да таайбакка

Туппаккын, тохтоппоккун

Истибэтэх санаалары

 Күүппэтэх ыралары

Кэм кэрдии кимэн кэллэ

Уруккуну ырытарга

Силлиэ буурҕа буолан ааста

Инникини түстүүргэ

Күүс ылыам

Кынат буолуом

Илиибин эрэ уунуом

Харахтарбын арыйыам

«Кырдьык» бу турар

Иэйии бу сылдьар

Быыhыыр араҥаччылыыр

Танара!!!

 

 

2009с

Эмискэ эриэккэс,  элэмэс  этиилэр

Ыырбыттан ытыллан дайдылар

Харгыттан төллүбүт аламай санаалар

Сүрэхтэн ылланан бардылар

 

Ырыа буолан ыллан таптал

Үөрүү буолан үөһээ күөрэй

Ыра санаа туолуута

Олох истиҥ иэйиитэ

 

Эппиэккэ эрэнэр ыйытык тылларым

Суолларын буланнар кэллилэр

Иэйбэтэх-куойбатах, күүппэтэх өттүттэн

Кырдьыгы буланнар кэллилэр

 

 Ол онтон ылата тырымнас тылларым

Ыллыыллар-туойаллар тапталы

Итинтэн саҕалаан аартыктаах суолларым

Сүрэхтэн халлааҥҥа дайаллар

 

2009 с.

Көрдөһүү

Кэмсинэҥҥин эргиппэккин

Аны кэлэн ааспыт кэми

Уларытан эн биэрбэккин

Этиллибит этиилэри

Утарбыттаах, бэриммэттээх

«Мин» диир бэйэн ис туруккун

Тохтотоҥҥун, бас билэҥҥин

Сыыһаларгын билинэҥҥин

Көрдөспүттээх, ааттаспыттаах

«Эйиэхэ» диир тус  тылларгын

Долгуйаҥҥын, толкуйдааҥҥын

Арый ис сурэххиттэн

Оччоҕуна эргитиэҕиҥ

Истиҥ  сыһыан ааспыт кэмин

Уларытан эн өйдүөҕүҥ

Этиллиэхтээх этиилэргин

 

2009с .

Таптал баар! Таптал баар! Таптал баар!

Олоҕум суолун билиҥҥи кэмин

Үрдэлиттэн көрдөхпүнэ

Уһуну-киэҥи санаатахпына

 

Баар эбит олох аартыга

Баар эбит Таҥара кырдьыга

Сүрэххэ, дууһаҕа, эккэ-хаанна

Баар эбит таптал кыыма

 

Олох чэпчэки суолларын көрдөөмө

Кэлэйэргэ эн ыксаама

Суолгар көстөр эрэйдэртэн тохтоомо

Эн эрэн, эн эрэн, эн эрэн

 

Таптал баар! Таптал баар! Таптал баар!

Олоҕум суолун билиҥҥи кэмин

Үрдэлиттэн көрдөхпүнэ

Уһуну-киэҥи санаатахпына

Таптал баар! Таптал баар! Таптал баар!

 

Хаһан да умнуом суоҕа туораабыт үрэхтэрбин

Хаһан да тэйиэм суо5а итэҕэйбит кырдьыкпыттан!

 

2009с.

Сулус

Билбитим хоргутар аhыытын мин эрдэ

Олоҕум айанын аартыгар тиийбэккэ

Дьол ымыытын булбакка

Олоҕум арылхай Сулуhун билбэккэ

Ол иһэн көрбүтүм айаным суолугар…

Талахха умуллубат сырдыгы– уоту

Ол көстүүнү мин көрөн таалан турдахпына

Сулус  тиллибитэ…

 

ол Сулус– Таҥара оҕото

оо, Сулус – суолбун Эн сырдат

Таптал сулуһа – санаам баҕата

- тыыммын үрдэт

 

Ол сулус санаабыт санааларбын билбитэ

Олорбут олохпун туора эргиппитэ

Сүрэхпин таарыйан, хараҥаттан миигин араарбыта

 

 

Айаным суолугар аартыгым баар эбит

Айаным суолугар доҕорум баар буолуо

Кэскилбэр эрэли  үөскэтэр

Умуллубат уот – эрэлим сулуһа

 

 

2010 с.

Итэҕэл, эрэл, таптал!

Онтон таптал сүрүннэрэ.

Итэҕэл, эрэл, таптал!

Онтон эрэл кынаттара.

Итэҕэл, эрэл, таптал!

Итэҕэл – иэйиилэрэ

Итэҕэл, эрэл, таптал!

Онтон таптал сүрүннэрэ!

Тамай сурэх талаанын

Эрэл кыымын үөрүүнү

Тамай дууһа көтүүтүн

Ыра санаа күлүмүн

Киһи – таайыллыбат таабырын

Оҕо – энчирээбэт эрэлин

Аймах – суураллыбат ахтылҕан

Таҥара – халлааннаҕы Айааччы

Итэҕэл, эрэл, таптал!

Онтон таптал сүрүннэрэ.

Итэҕэл, эрэл, таптал!

Онтон эрэл кынаттара.

Итэҕэл, эрэл, таптал!

Итэҕэл – иэйиилэрэ

Итэ5эл, эрэл, таптал!

Онтон таптал сүрүннэрэ!

 

2010с.

Хаһан эрэ былыр-былыр

Ааспыт үйэ үөһүгэр

Эппиттэрэ, күүппүттэрэ

Эрэл, таптал сулуһун…

Ааспыт кэми билбэккэ, Бэлэҕи сэрэйбэккэ

Олорбуппун эрэммэккэ, этэр тылы истибэккэ

Арай: «тоҕо мин?»- диир санаабар

Бэл сурэх хоруйдаабат,

Арай: «тоҕо билигин?»-ыйытыкпар

Бэл кутум эппиэттээбэт.

Сааспын туолбут, сиппит-хоппут, күөгэйэр күнүм үөһүгэр

Эрэй төрөппүт сиккиэрин истэммин соһуйбутум

Айаным аанын, олоҕум суолун, тапталым дьөрбөтүн

Толук ууруллубут олоҕу ылынан дьэҥкэрбитим

Үөһээ дабай, ыра санаам, өйдөө хантан кэлбиккин

Ыллаа-туой дууһам миэнэ, өйдөө үтүө тыллары:

Итэҕэл, эрэл, таптал!!!

 

2016

Соһуйан тылгыттан эн маттыҥ
Син-биир эппиппин этэбин
Эйигин таптыырбын билэҕин
Өйдөө сүрэҕим баҕатын

Сылайбыт санаабын сулустар билэллэр
Оннооҕор күһүҥҥү  түүн сэрэйэр
Онтон эн саҥардыы билбиттии
Соһуйан хомоттуҥ эппэттии

Чуумпу олоҕум куйаар суолугар
Эрэнэр да этим эр киһи сүрэҕэр
Ол эрэн хайдахтаах да киһи кута
Уоскуппат дууһабын тута

Күүс-уох бүтэн, чыпчаалбар тиийбэккэ
Хаһыытыыр мин саҥам испиттэн эмискэ
«Таҥара, бааргын дуо? көмөлөс» диэбитэ
Чуумпурбут мин дууһам уһукта күөрэйдэ

Ол онно билбитим Ким миигин таптыырын
Хаһан да, ханна да хаалларбат санаатын
Эйиэхэ этэбин билигин: «Итэҕэй»
Таҥара тапталын ылаҥҥын миэхэ кэл!

 

2016

 

Ханна эрэ кистэнэн сытар таммах

Хаһан да тахсыбаттыы ыраах

Тоҕо эмиэ аймыыгын?

Тоҕо эрэли биэрэҕин?

 

Син биир... син биир түмүк чугас

Утуйаары уһуктабын?

Төҥнөрөөрү биэрэбин?

Оччоҕо тоҕо ыраас? Оччоҕо тоҕо чугас?

 

Таммах майгынныырын булар

Таммах суолун тобулар

Арай мин саллан турабын

Мөлтөхпүн  билинэбин!

                               Көмөлөс

2016

хаһан да бүппэт, түмүктэммэт олох мөккүөр ыйытыга

ханна да тиийэн тохтообот өлүү сүтэр хоруйдара

тоҕо эмиэ буулаатыгыт

утуйар уубун көтүттүгүт?

сиккиэр тыалга уйдаран - сатыылаабыт санаабын -

төҥнөр - дьолу булуохпун...

тоҕо эмиэ куттаатыҥ?

***

куттал суоһуур кэмигэр

илиилэрбин кистиибин

баттал буулуур түгэнигэр

сүрэхпин мин сабабын

 

ким миигин өйдүүрүй?

ким миигиттэн барбатый?

таҥнарыыны, албыны - бырастыы мин гынабын

ол эрээри хараҕым - эн - далыгар көстүмэ!

***

таптал баар - эрэл баар!

куттал баар - эрэй буулуур.

ол эрээри сүрэҕим тугу эрэ угуттуур,

ол гынан баҕа санаам, манан бүтээри куттаталыыр.

***

дьиҥнээх таптал диэн тугуй?

дьиҥэ суох диэн баар дуо?

таптыыр киһи - албыннаабат,

таптыыр киһи - бырахпат,

таптыыр киһи эн тускар -

туораан биэрэр - ытатар...

дьоллуур, халлааҥҥа көтүтэр,

эйиэхэ эрэ бэринэр.... эрэнэр...

 

#Сахалыы

#Хоһооннор

Нравится
  • 14 февраля 2017 г., 04:41

    Түүл диэн ырыа тылларын эн суруйбут эбиккин ди, музыката эмиэ эйиэнэ дуо? Сөхтөрдүҥ доҕор, дьэ. Бэрткэ суруйар эбиккин. Хас ырыалааххыный, барыта?

     
  • 14 февраля 2017 г., 13:40

    Ис сүрэххиттэн суруйбутун тута биллэр, бэртээхэй хоһооннор, тыллар... :)

     

    "Дойдум ахтылҕанын" испэр киллэрдим. Сааһын, сайынын санаам барыта Амма кытыла... :)

     
    • 14 февраля 2017 г., 13:45

      Сур Бере, махтанабын! 

      дойду ахтылҕанын эппинэн-хааммынан билбитим. 

      Хас да сыл буолан баран тиийэ сылдьан дэлби уйадыйбытым... санаабар өтөхпөр ийэлээх аҕам күүтэн олороллор курдуга... хас биирдии сыыр, алаас - үөрэ көрсөр этэ... санаабар

       
      Автор
    • Комментарий удален
Включите премодерацию комментариев
Все комментарии к этому посту будут опубликованы только после вашего подтверждения. Подробнее о премодерации