home
user-header

                        
                        
Тымныы чэй холера ыарыы кутталын үөскэтэр
17 апреля 2017 г., 22:01 в Сахалыы 284

Пастер институт уонна Бенча эмтиир профилактика киин эпидемиологтара бытыылка уутун уонна тымныы чэйи иһээһин холеранан ыалдьыы кутталын кытта ситимнээҕин быһаарбыттар. Ыстатыйаны PLOS Neglected Tropical Diseases сурунаалга таһаарбыттар.


 

Холера — Vibrio cholerae бактерия сылтаан ыарахан ис ыарыыта. Ыарыы сүрүн симптоннарынан диарея уонна уу сүүрдүүтэ (обезвоживание) буолаллар, эрдэ эмтээбэххинэ киһи өлөр кутталлаах. Ыарыы былыр-былыргаттан көстөр, оттон 1813 - 1975 с. 7 пандемия буолан ааспыт. Күн бүгүҥҥэ дылы эрэллээх эмтиир ньыма өссө оҥоһулла илик. Билигин баар вакциналар үрдүк  ол гынан баран быстах кэмҥэ иммунитеты биэрэр эрэ кыахтаахтар. Ыарыы үөскүүр төрүөттэрэ үчүгэйдик биллибэттэр. Холеранан ыалдьааһын фекалиялар ас нөҥүө киһиэхэ киирэллэриттэн тахсар, ол иһин куттал зонатыгар ыраас уута суох элбэх уонна хойуу дьонноох дьадаҥы дойдулар буолаллар.

 

Саҥа үлэ автордара Вьетнамҥа ыарыы тарҕаныытыгар араас тулалыыр эйгэ төрүөттэрин үөрэппиттэр. 1979–1996 с. бу дойдуга ыарыы 56050 сулучаайа бэлиэтэммит, 1997 иммунизация саҕаланыаҕыттан ыарыы көрдөрүүтэ биллэрдик аччаабыт. Ол гынан ьаран 2006-2010 с. ыалдьааччы ахсаана эмиэ улаатан барбыт. Чинчийээччилэр Меконг өрүс тамаҕар сытар Бенче провинция 60 ыалдьыбыт дьон уонна 240 чэгиэн олохтоохторун 2010 с. үөрэппиттэр. Ыйытыы түмүгэр учуонайдар ыарыы хаамыытын уонна тэнийиитин, аһыыр астарын (аһы сууйалларын, астыылларын кытта), ону таһынан 7 күн устата хантан уу испиттэрин уонна сөтүөлээбиттэрин быһаарбыттар. Учуонайдар ону таһынан ыйыппыт дьоннор саахатарын аналиһын ылбыттар, V. cholerae геныгар токсин баарын быһаараарылар. 

 

Бенче провинциятыгар ыарыы тарҕаныыта (Thuong V. Nguyen et al., PLOS Neglected Tropical Diseases, 2017)

 

Өссө аһыыр аска, иһэр ууга, туттуллубут ууга уонна Меконг уутугар патоген баарын-суоҕун быһаарбыттар. Ол кэннэ дааннайдары ыйытыы кыттааччиларын социодемография параметрдарын кытта тэҥнээбиттэр. Чинчийии түмүгүнэн бары ыалдьыбыт дьоҥҥо ыарыы О1 серогруппа El Tor штамма баара бэлиэтэммит, сүрүннээн ctxB, rtxC, rstC уонна ctxA геннаах ыарыылар. Бүтэһик туттуллубут ууга, өрүс уонна иһэр ууларга уонна муора астарыгар баара бэлиэтэммит. Ыйытыы түмүгүнэн элбэх киһи өрүс туалетынан наар тутталлар эбит, ыалдьааччылар ахсааннарыттан 1/3 иһэр ууларын туалет таһыттан ылаллара бэлиэтэммит. Хонтуруолга ылыллыбыт группаҕа ити көрдөрүү 14% эбит.

 

Киһи кэрэхсиэх, пациеннар 22% ыалдьыахтарын 7 күн иннинэ тымныы чэй испиттэр эбит, чэгиэн дьон ахсааныгар 3% киһи оннук испит эбит. Ыалдьааччылар чэгиэн дьонтон элбэхтик бытыылкалаах ууну иһэр эбиттэр, иһэр ууларыгар муус уурар эбиттэр, турбут өрүс уутунан сууналлар эбит уонна кинини сэдэхтик оргуталлар эбит. Ону таһынан кинилэр сэдэхтик ардах уутун иһэллэр уонна буһарыллыбыт аһы аһыыллар эбит, астарыгар сиикэй аһы өлгөмнүк сииллэр эбит. Буһарыллыбыт от аһын сиэһин, ардах уутун иһээһин, ыалдьыбыттары кытта ыкса ситимэ суох ыарыы кутталын төһө эмэ аччатар эбит.

 

Naked Science

#медицина, #общество, #сахалыы

Избранное
Чтобы оставить комментарий, вам нужно авторизоваться
с помощью аккаунта в соц.сети
Читайте также
Включите премодерацию комментариев
Все комментарии к этому посту будут опубликованы только после вашего подтверждения. Подробнее о премодерации