home
user-header

                        
                        
Оҕолорго буруйдааһыны бобуу обществоҕа күүһүлээһини аччатар
16 октября 2018 г., 18:37 240

Статистика көрдөрөрүнэн сокуонунан истибэт оҕолорго дьиэҕэ буруйдааһыны (физические наказание) бобуу оскуолаҕа күүһүлээһини (насилие) аччатар.


 

Хас да дойдуларга, ол быыһыгар Германияҕа, Саҥа Зеландияҕа уонна Швецияҕа, оҕолору таһыйыы сокуонунан бобуллар. Ол гынан баран иллэр (государства) улахан аҥаардарыгар буруйдааһын үчүгэйин куһаҕанын тула мөккүһүү билиҥҥэ дылы бара турар. Буруйдааһын диэки өттүлэрэ дьиссипилиинэни көннөрөр дииллэр, оттон утарсааччылара буруйдааһын инникитигэр өссө улахан буруйдааһыҥҥа тиэрдэр дииллэр. Френк Элгар (Frank Elgar) уонна кини Канадаттан, Израильтан уонна АХШ-тан коллегалара үлэлэрэ бу кэпсэтиигэ саҥа доводтары аҕалар. Кинилэр ыстатыйалара BMJ Open сурунаалга таҕыста.

 

Автордар 2003-тэн 2014 сылларга 88 дойду оскуолаларыгар ыытыллыбыт ыйытык дааннайдарын чинчийбиттэр. Анкетанан 11-тэн 25 саастаах 400 тыһ тахса киһи хабыллыбыт. Ырыҥалааһыҥҥа (анализ) учуонайдар дойду сокуонунан буруйдааһыны төһө буолуон сөптөөҕүн учуоттаабыттар, төһө көҥүллээҕин - көҥүлэ суоҕун (холобура, дьиэҕэ төрөппүттэрэ эрэ дуу эбэтэр оскуолаҕа эмиэ). Оннук, 20 дойдуга (холобура, Зимбабве уонна Марокко) туох да бобуу суох, 30 дойдуга толору бобуулаах (Швеция, Германия, Тунис уо.д.а.), хаалбыт дойдуларга (холобура, Великобритания) кыратык көҥүллэнэр — төрөппүттэр эрэ уонна төһө кыалларынан сымнаҕастык (в разумных пределах).

 

Үлэ көрдөрбүтүнэн уолаттар охсуһууларга кыргыттардааҕар үс төгүл элбэхтик кытталлар — ортотунан сылга түөртэн элбэх. Оттон буруйдааһыны толору бобуулаах дойдуларга кинилэр сэдэхтик охсуһаллар: охсууһулар ахсааннара бобуута суох дойдулардааҕар 13 саастаах уолаттарга 31% аҕыйах. Кыргыттарга оннооҕор кыра — 58%. Онуоха учуонайдар атын кыаллар фактордар дьайыыларын араарбыттар, холобура национальнай дохуот эбэтэр бэйэтигэр тиийинии таһымнара, уонна буруйдааһыны сокуонунан бобуу уонна күүһүлээһин тэҥнэбил (корреляция) баарын көрдөрбүттэр.

 

Манна эттэххэ бу үлэ оҕону таһыйыы тула мөккүөрдэргэ туочуканы туруорара саарбах. Экспиэрдэр бэлиэтээбиттэринэн тэҥнэбил төрүөт-содул ситимин (причинно-следственная связь) көрдөрбөт. Ити түмүктэри атыннык эмиэ быһаарыахха сөп: оҕо саастарыгар элбэхтик охсуспут дьоннор ордук кытаанах уонна буруйдуур төрөппүттэр буолан тахсаллар уонна буруйдааһыны бобууну утарсаллар. Баҕар икки фактордар (буруйдааһын уонна охсуһуу) үһүс фактор дьайара буолуо. Оннук, сайдыылаах дойдуларга хас да уонча сыл тухары күүс көмөтүнэн буруйу оҥоруу (насильственные преступления) быдан аччаабыт. Ити процесс төрүөтүн тула араас мөккүөрдэр бааллар, онтон сылтаан төрөппүт оҕотун буруйдааһына уонна оскуолаҕа күүһүлээһин аччыырыгар тиэрдиэн сөп.

 

 

Naked Science

#гуманитарные_науки, #общество, #сахалыы

Избранное
Чтобы оставить комментарий, вам нужно авторизоваться
с помощью аккаунта в соц.сети
Читайте также
Включите премодерацию комментариев
Все комментарии к этому посту будут опубликованы только после вашего подтверждения. Подробнее о премодерации