home
community-header

                    
                    
Тыа сирин туһунан
Alaas_uola - 29 мая 2017 г., 22:01 в САХА ЭЙГЭТЭ 208

 

 

Куһаҕаны хостуу-хостуу суруйарбын сөбүлээбэппин да, суруйдахпына табыллыыһы. Сүрэх кыланыыта дуо? Эбэтэр таах быстах (мөлтөх) санаа - кэм көрдөрүө. Бу туһунан сиһилиии аллара...

Бэрэсидьиэн Барыыһап: "тыа сириттэн куоракка көһүү аҕыйаата, тохтоото" - диэбитин төрүөтэ тыа сиригэр ыччат хаалбатаҕын тэҥин, бары куоракка барбыттарын туоһута. Ону мин түөрт сыл Дьокуускайга, ол кэннэ икки сыл тас дойдуга үөрэнэн, дойдубар төннөн кэлэн баран биллим. Бэйэм көрдүм, итэҕэйдим. 

Аҕыйах сыллааҕыта оскуолабытыгар сүүстэн тахса оҕо үөрэнэр этэ, билигин алта уон. Икки төгүл... Маннык салҕанан бардаҕына аны уон сылынан тыа сирэ иччитэхсийииһи. Бары үрдүк үөрэҕи ыла-ыла тас дойдуларынан тарҕаһыахтара эбэтэр киин сиргэ олохторун булуохтара турдаҕа. Эһиил маҥнайгы кылааска түөрт оҕо үөрэнэ киирэр үһү. Түөрт эрэ оҕо! Мин бастакы кылааска киирэрбэр уонтан тахса буолан киирбиппит. Маннык буоллаҕына, бу кириисискэ, харчы тиийбэт диэн, оскуола да салҕыы үлэлиир-үлэлээбэт дьылҕата быһаарыллара буолуо. Ол кэннэ туох буоларын таайыахха сөп.



Сүөһү тутар ыал быста аҕыйаабыт, кырдьаҕастар эрэ. Сирдэр оттоммокко быраҕыллар буолан эрэллэр. Түөрт-биэс сылынан ходуһалар оттоммот буола лаҥхалаах дулҕанан уонна талаҕынан саба үүнүөхтэрэ турдаҕа. Ходуһаларбытыттан матыахпыт... Ходуһаны оҥоруу - ыарахан, киһи ылла да оҥорбот үлэтэ, онно эмиэ хос түбүк уонна харчы ирдэнэр. Маннык балаһыанньа биһиэхэ эрэ буолбатах буолуохтаах. Атын нэһилиэктэргэ тэҥнээтэххэ, биһиги нэһилиэкпит өссө арыый ама туруктаах, сайда турар нэһилиэктэр ахсааннарыгар киирэр дииллэр. Саҥа култуура дьиэтэ тутулла турар, саҥа хотон, саҥа саха сүөһүлэрэ кэлбиттэрэ, биирдиилээн ыччат тыа хаһаайыстыбатын гыраанын сүүйэн хаһаайыстыба тэринэн эрэллэр. Ол эрэн... Бу биирдиилээн ыалга эрэ баар көстүү, киһи аҥар илиитин тарбаҕар ааҕар кыахтаах. Бу хаһаайыстыбалар төһө бөҕө тирэхтээхтэрэ, төһө өр үлэлиэхтэрэ, эбии үлэ миэстэтин таһаарыахтара - эмиэ кэм эрэ көрдөрүө. Нэһилиэк диэн нэһилиэк, биирдиилээн ыал диэн биирдиилээн ыал. Улуус иһинээҕи атын нэһилиэктэргэ гыраан сүүйээччилэр суохтар, бэл диэтэр сайын улуус киинигэр киирэр суоллара да суох. Дьэ онно буолуо, балаһыанньа диэн! 


Таһырдьа ынах маҥырыырын, сарсыарда аайы һайдыыр саҥаны истэрбин, инникитин, аны дириҥник саарбаҕалыыр буоллум. Нэһилиэги тутан олорор, олорбут сааһырбыт дьоммут сотору-сотору инсульт буолан охтоллор. Үгүс дьон араак уонна да атын ыарыыларга ылларан суох буолаллар. Биэс уоннарын эрэ ааспыт дьон... Эрдэтээҥҥи диагностика суоҕа, ону ааһан эмп-том сыаната үрдүгэ, быраастар дьалаҕай үлэлэрэ уо. д. а. - баар чахчылар. Бу сайдыылаах диэн ааттыыр сүүрбэ биирис үйэҕэ! Үгүс ыарыы төрдө-төбөтө, туохтан саҕаланара, туга да биллибэт. Биири билэбин - биһиги эргин, Бүлүү Эбэттэн угуттанан олорор түөрт улууска, сотору-сотору үрдүбүтүгэр дэлби барар тыастары, куйаартан саккырыыр гептиллээх аракыаталар тобохторун, былыта суохха иһиллэр этиҥи, сир аннынааҕы ядернай дэлби тэптэриилэри, АЛРОСА алмаас сууйбут сүлүһүннээх уута Марха өрүстэн Бүлүүгэ түһэрин, ГЭС-тэн тарҕаммыт фенолу уо. д. а. 


Арай тэлэбиисэри холбоотоххо, Сиирийэ уонна хохуоллар айдааннарын, бытыктаах дьон тугу эрэ дэлби тэптэрбиттэрин, Эмиэрикэҕэ Тараам туох эрэ диэбитин, Буучуннаах Эһэлээхэп хаһыс эрэ төгүллэрин мунньахтаабыттарын, кимниин эрэ көрсүбүттэрин, олус да үчүгэй дойдуга олорорбутун, аны биэс сылынан өссө үчүгэй олоххо үктэнэрбитин, ону хохуоллар уонна дэлби тэптэрээччилэр мэһэйдииллэрин күнүстэри-түүннэри олус итэҕэтиилээхтик кэпсииллэрин истэрбиттэн хал буоллум. Туох да сыһыана суоҕу сырдаталларыттан киһи истэ сатаан сылайар. Ханнык эрэ Сиирийэҕэ, ханнык эрэ Абдулла тугу эрэ дэлби тэптэрбитэ эбэтэр Кырыым тумул-арыытын айдаана мин нэһилиэкпэр уонна Саха сирин тыатын хаһаайыстыбатыгар хайа өттүнэн сыһыаннааҕый? 


Кыралыын-улаханныын ким да туохха да кыһаммат. Тэлэбиисэр нөҥүө араас бөх-сонуннары "дук" гыммыттарын ыйыста-ыйыста, Эмиэрикэлэри үөҕэ-үөҕэ, бэйэбит самналлан, дьэ, олороохтуубут. Бассаап, ньастаҕыраам, интэриниэт үйэтэ...

 

Бу суруйууну аҕала сатыы-сатыы суланыы, ытаныы да курдук ылыныаххытын сөп. Ол бэйэҕит көҥүлгүт. Үөһээ суруллубуту итэҕэйбэт буоллаххытына тыа сиригэр кэлиҥ, чуолаан Бүлүү бөлөх нэһилиэктэригэр, уонна көрүҥ! 

Нравится
Читайте также

О поездке на Байкал своим авто мы мечтали давно, но все как то не получалось, то отпуска не совпадали, то планы менялись. Но в этом году мы все же решились поехать.Весь наш отпуск занял 28 дней. Выехали мы 9 июля рано утром, чтобы переправиться 7:30 часовым паромом. Машина у нас Toyota Ipsum гибрид (и на газу, и на бензине). С Бесятха выехали в 9 утра в сторону Нерюнгри. Вообще во время путешествия мы мало останавливались, чтоб пофотографироваться и погулять, т.к. муж у меня когда "ловит свой темп" не любит прерываться, дабы не сбить настрой. Первая остановка у нас была на 130 км (время примерно было 10 утра), мы не успели утром позавтракать и очень уж хотелось покушать. Остановились в кафе "Легион". В принципе неплохо, пюрешка не разводная, а из картошки, борщ тоже неплох, но выпечка (я взяла пирожок) очень жирная, масло прямо стекает. В дороге мы ориентировались на количество машин перед кафе: если много, значит кормят хорошо, особенно если останавливаются дальнобойщики (уж они то знают, где вкусно кормят). 

Включите премодерацию комментариев
Все комментарии к этому посту будут опубликованы только после вашего подтверждения. Подробнее о премодерации