home
user-header

                        
                        
Үчүгэй этэ.
8 июня 2017 г., 04:30 304

Урут барыта үчүгэй курдуга. Чахчы, кырдьыктыы үчүгэй этэ. Суох, мин оччолорго от ордук күөҕэ, халлаан ордук көҕүрүмтүйэрэ диэри гыммаппын. Ааҕааччым (саатар биир-икки ааҕар киһи баар ини диэн эрэнэбин) "үчүгэй" диэн тугу этэбиний диэҥ. "Үчүгэй" диэн - дьон бэйэтин туттунар этэ, ордук эйэҕэһэ, аа-дьуо саҥарар, бэл диэтэр аа-дьуо хаамарга дылыта. Олох аа-дьуо устара. Ону тэҥэ олохпут олус судургу курдуга. Ким да, ханна да билигин курдук соччо ыксаабат этэ. Ону тэҥэ дьон элбэхтик ааҕара, туһалааҕы суруйара. Сиэпкэ уктар төлөпүөн, хопполоох көмпүүтэр, чараас планшет, бассаап кэлэ илигинэ... Тэриэлкэ антыанна кэлээтин кэннэ барыта саҕаламмыта. Төһө да оччолорго оҕочоос буолларбын, дьон хайдаҕын, тугунан тыыннанарын, тугу саныырын син билэр курдугум. Улахан дьон кыһалҕаларын, хайдах тутта-хапта сылдьалларын, хайдах кэпсэтэллэрин син өйдүүрүм уонна өйдүү, төбөм иһигэр ырыта саныырым. Билигин ол кэмнэри төһө кыайарбынан санаан, харахпар бу баардыы көрөн, тиһэх уһугар ырытан түмүк оҥосто сатыыбын. Ол туһунан аллара кылгастык.
Бу аҕыйах сыл иһигэр биири бэлиэтии көрөбүн - дьон сатаан кэпсэппэт буолан эрэр. Итиннэ буруйдаах бассаап буолбатах 
- биһиги бэйэбит. Киһи айылҕаттан энергияны харыстыы үөрэммит буолан, чуолаан тыйыс дойдуга олорор саха дьонугар энергия дефицитэ атын дойдулардааҕар күүстээх. Ол эбэтэр, судургутук эттэххэ - саха киһитэ судургутун булан оҥорор, сэниэтин харыстаан дьону кытары кэпсэппэт аакка барар. Ол оннугар күнүстэри-түүннэри кыралыын-оҕолуун бассаапка олоробут. Төбөбүт иһигэр тыһыынчанан санаа атыйахтаах уулуу буккуллар. Уйулҕа үлэтэ кэһиллэр, мэйии кэлэр информацияны барытын ырытар ыарахан үлэтигэр тиксэр. Интэриниэккэ этиһэбит, мөккүһэбит, үөрэбит-күлэбит. Ону ааһан дьон куттала (уопсай куттал) биллэ үрдээтэ. Ыгым, ыксал, эрэлэ суох буоллулар. Сотору-сотору күн сарсын "бэстэлиэнэй тыһыынча" буолара, араас экстрасенстар киирсиилэрэ, бытыктаах дьон дэлби тэптэриилэрэ, кырдьаҕас дьон ытаһыылаах көстүүлэрэ, ханна эрэ кими эрэ кыыллыы өлөрбүттэрэ, кимнээх эрэ эйэ-дэмнээхтик айаннаан иһэн суол саахалыгар түбэһэн суох буолбуттара - бу барыта олохтоох дьоҥҥо хостоно-хостоно сыҥаланан көрдөрүллэр. Бүтүннүү кутталы үөскэтэргэ, көннөрү киһи "тас эйгэ кутталлаах эбит, миигин эрэ тыыппатыннар ханнык" эбэтэр "тыынарым да иһин махтал, мантан ордук наадата суох" - диэн түмүккэ кэлэрин ситиһэ сатаабыттарыгар дылы. Манна саһан сытар, арааһа...ханна эрэ ... туох эрэ. 
Кырдьаҕастар "бараллар", саҥа дьон "кэлэллэр". Оҕолор кыра эрдэхтэриттэн планшеттарын туппутунан сылдьаллар. Тэлэбиисэргэ араас IT-технологиялар, коучтар, серфиҥнар, мерченжайзердар туһунан киэргэтэн кэпсииллэр. Олус дьоллоох дьон үөрэ-күлэ туох да туһата суоҕу гыналларын сырдаталлар. Баҕар, киин сиргэ бу барыта хайа эрэ туһаны аҕалара буолуо. Оттон биһиэхэ? Саха сиригэр, тыа дьонугар? Киһи бары чэпчэки олоҕу баҕарар буолла. Кыра оҕолор сиртэн быга иликтэриттэн: "мин миллионер буолуом, банкир буолуом, Нью-Йорк куоракка олоруом" диир. Кыра оҕолор эрэ буолбатах, улахан дьон эмиэ итинник оҕолуу санаалаахтар. Бэйэлэрин ситиһиилээх дьоҥҥо тэҥнээн санаата түһэр, кини айыахтааҕын номнуо айбыттар, кини санаабытын номнуо санаабыттар, этиэхтээҕин эппиттэр... Фрустрация. Айылҕабытыттан тэйэн эрэбит. Суох. Номнуо тэйдибит. 
Бу мантан туох быыһыах айылаах улуу күүс баарый? Эбэтэр бу олох ирдэбилэ, мантан туора туран хаалар сатаммат дуо? Манна биир хоруй суох. Сөптөөх хоруйу мин эмиэ билбэппин.
Аҕыйах сылынан кытайдар курдук буолуохпутун сөп. Тыына суох, ис туруга суох дьон. Киһи хаҕа эрэ. 
Арай биири билэбин - киһи айылҕатыттан тэйдэҕинэ киһи буолан бүтэрин. Дэриэбинэлэр эстэн эрэллэрин, дьон майгыта-сигилитэ алдьаммытын, киһилии сирэйбитин сүтэрэн эрэрбитин. Киһи аймах улахан тургутан көрүүнү ааһа сылдьарын.
Биир биллибэт улуу эппитэ баара - үчүгэй да, куһаҕан да суох. 
Бу барыта үөрэтэр, хайа баҕар көстүү бэйэтэ учуутал оруолун толорор диэн. 
Эрэнэбин, киһи аймах сөптөөх суолу буларыгар.

Избранное
  • 8 июня 2017 г., 09:34
    ykob57   Пожаловаться

    урукку олох ааhан,олох сайдан иhэр буолла5а. Эн бу бэйэн со5отох санаан.Син биир биhиги сахалар айыл5аны умнубат,убаастыыр дьоммут тоhо да олох уларыйбытын иhин. Бары дьон аатыттын санарыма эрэ : "Тыына суох, ис туруга суох дьон ". Эн бу тус бэйэн санаан ! Тула дьонун ба5ар оннук санаалаахтара буолуо ! 

    Ким кэрдэхпунэ хата тэттэрутун эдэр ыччат биhиги сахабыт дьиэн киэн туттар буоллулар. Биhиги эдэр сааспытыгар онно5ор сахалыы танас кэтэ сылдьалларын кэрбутун дуо  60-70 сыллаахха ? Суох отой маасабай суох этэ. Ол са5ана барыта бобуу этэ. Онно5ор столица5а олохтоох саха а5ыйах этэ. Уксэ студеннар этилэр. Ити кэлин сахалары тыаттан ыныран олохсуттулар .Билигин дьэ сахалар столицалара диэххэ сэп. Итинник тугэннэри умнума эрэ.Бэйэ сааhын хаhый бу уопсайынан ? 

Чтобы оставить комментарий, вам нужно авторизоваться
с помощью аккаунта в соц.сети
Читайте также
Включите премодерацию комментариев
Все комментарии к этому посту будут опубликованы только после вашего подтверждения. Подробнее о премодерации