home
user-header

                        
                        
Кэһэйбиппит бэрт...
10 ноября 2017 г., 00:14 в САХА ЭЙГЭТЭ 489


 

Хорула, Сургуулук, Боотулу, Кыргыдай территорияларыгар 1987 сыл сайыныгар сылгылар, тайахтар маассабай өлүүлэрэ тахсыбыта. Ону сибирскэй язваҕа күтүрээбиттэрэ. Пенсияҕа тахсыар диэри ветеринарнай бырааһынан үлэлээбит Алексей Семенович Данилов этэринэн, сибирскай язва турбут чинчитэ суоҕа, өлүктэр көһүйүүлэрэ үчүгэйэ, арай сылгы, тайах өлбүт сирин тулата, ото-маһа саһаран турара дьиктиргэппит. Үөһээттэн туох эрэ күүстээх дьаат түспүтүгэр майгынныыра диэн быйыл сайыҥҥа дылы мунаахсыйар.Ити сайын Хорула оччуттарыгар Максим Титович Чочанов бокуонньуктуун сатыы бара сылдьыталаабыппыт. Ол тухары чыычаах саҥатын истибэтэхпит. Суол былаһын тухары чөкчөҥө, тыкаары өлүгэ көстөрө. Ону бэркиһээн Дэлбиргэ оччуттарыгар кэпсээбиппитин: "Чөкчөҥө, тыкаары өлүүтэ маассабай, улардар өлө сыталларын кытта көрдүбүт" дэспиттэрэ. Чиллэ ыалыгар Иванов Алексей Гаврильевичтаах ийэлэрэ Маайа арбы-сарбы көрсүбүтэ: "Сиэннэрбэр сугуннаах күөрчэх сиэтээри сугуннуу тахсан баран, күтүр улахан куобах өлөн күскэйэ сытарыттан иҥнэн, охто сыһан баран, сиргэнэн төннөн киирэн олоробун". Оттон ыал аҕата Өлөксөй: "Сорох күөллэргэ тыкаарылар сааскы муус кыдьымаҕын курдук өлөн кылбаҥнаһа сыталлара үксээтэ. Бэйэбит да хайдах-туох олорон иһэбит" диэн санаа мучумааныгар олорон сөҥүөдүйбүтэ...

 

Сылгылар, тайахтар өлүүлэрэ туохтан таҕыста?

Халлаантан сүһүрдэр эттиктэр саккыраабатылар дуо? Убаҕас азот оттуктаах ракета умайан, устунан уһууран үлэлээн күпсүйэн истэҕинэ, кырдьык, тулалыыр эйгэҕэ куттала суох буолуо. Оттон сүһүөх арахсыытыгар умайан бүтэ илик баахха баар убаҕас азот салгыҥҥа быраҕыллыыта тахсар. Бу биһиги тыынар салгыммытыгар баар азот буолбакка, гидразин диэн ракеталарга туттуллар убаҕас оттук буолуон сөп. Ити убаҕас үөһэттэн саккыраан иһэн салгыҥҥа, былыттарга баар араас туустары, холбоһуктары кытта холбоһон, буккуһан дьааттарга (нитрит, фосфин) курдук күүстээх сүһүрдэр эттиктэргэ кубулуйбат диэн ким эрэллээхтик этэр баарый? Гидразин азотнай кислотаҕа кубулуйуута дөбөҥ. Быйылгы анализтарга Хорула территориятыгар фосфор органическай эттиктэр нуорманы таһынан баалларын комиссия быһаарыыта баар эбээт.

 

Афанасий Тобонов.

Ньурба улууһа.

 

"Сахаада", 1991 с., алтынньы 31 күнэ.

Избранное
  • 10 ноября 2017 г., 01:43
    Kori_Night   Пожаловаться

    90-с сыллардаахха биьиэхэ дэриэбинэгэ наар вертолёттар кетен кэлэн хаар пробатын ылан бараллар этэ. Арааьа туох эрэ куьаган веществолары бэрэбиэркэлииллэр быьылаага. Олох кэмнэ элбэх киьи онкология ыарыыттан елбутэ. Конечно биьиэхэ тугу да быьаарбаттар этэ. Просто бэйэбит радиация игин диэн таайа саныыр этибит. Билигин да онкологиянан ыалдьаллар.

  • 10 ноября 2017 г., 03:23
    Сур Бере   Пожаловаться

    Гептил эбитэ буоллар сытыттан даҕаны, дьон туругуттан даҕаны сонно тута биллиэ этэ. Гептилы Протон, Космос уонна Циклон ракеталар тутталлар (бастакы кэрдиискэ). Бүтэһик икки ракета билигин көппөттөр (Космос өссө 80-ыс сылларга сабыллыбыта), Протон көтөр хайысхата Саха Сирин таарыйбат.

  • 10 ноября 2017 г., 08:14
    Sakonoposlushniy   Пожаловаться

    Ракета5а араас экспериментальнай состав куппут буолуохтарын сеп! Ол иьин итинник тахсыбыт буолуон сеп. Роскосмос саамай эбээьинэьин толорбот тэрилтэ онон сэрэниэххэ наада. Пробалары сотору сотору ылыахха наада. Уонна итинник кыыл, чыычаах уо д.а. елуктэрэ кеьуннэ5инэ ватсап, интсаграмм, фэйсбук ненуе информация ыытыахха наада. Биьи тойотторбут кистиэхтэрин сеп.

  • 10 ноября 2017 г., 09:02
    Иваныч.   Пожаловаться

    тыьыынчаннан гектары сабар курдук ол туох газ дьаата баар буолуой - арааста оскуола5а нвп, университетка го уруогун кётюппют киьи суруйбут

    • Автор
      10 ноября 2017 г., 11:00
      Alaas_uola   Пожаловаться

      Иваныч., 1 грамм гептил 1 куб километры сутуйар.

      • 10 ноября 2017 г., 11:26
        Иваныч.   Пожаловаться

        Alaas_uola, эсс :)) Оччо5о боевой ОВ туттубакка эрэйэ суох гептилынан туттуо этилэр буо.

        Ёссё салгыцца та5ыста5ына тёьё тюргэнник атын веществоларга арахсан симэлийэрин эмиэ суруйууй.

         

        • Автор
          10 ноября 2017 г., 11:47
          Alaas_uola   Пожаловаться

          Иваныч., баҕалаах буоллаххына суруйууй бэйэҥ) 

          Гептил - бастакы кылаастаах сүһүрдэр булкадаһык. Синиль аһыыбатыттан алта төгүл күүстээх. 

           

          • 10 ноября 2017 г., 11:53
            Иваныч.   Пожаловаться

            Alaas_uola, гугл баар дии, информация баьаам. Алтайга "Протон" урусхалламмытыгар мгу-лар анализтыылларыгар муц бё5ёню кёрбюттэр - гептил тобо5о дуу, азот-удобрение тобо5о дуу диэн быьаарыыга 

  • 10 ноября 2017 г., 10:10
    VlZ   Пожаловаться

    "Сайдыы туhугар, хотон-суеьу кулута буолан бутэрбит туьугар!" - диэн баран сулуьуннээх ута5ы хантас гыннардылар, дьаардаах аьынан хам баттаттылар. 

Чтобы оставить комментарий, вам нужно авторизоваться
с помощью аккаунта в соц.сети
Включите премодерацию комментариев
Все комментарии к этому посту будут опубликованы только после вашего подтверждения. Подробнее о премодерации