home
user-header

                        
                        
Олохпор бүтэһикпин таҥхалаабыппын санаан кэллим...
8 января 2018 г., 02:46 в Страшные истории Якутии 806

Оччолорго, 8-9 дуу кылааска үөрэнэрбит. Санаабытыгар, таҥха тиэмэтэ наһаа интэриэһинэй курдук буолара. Тура кимнээх эрэ ханна эрэ таҥхалаабыттарын кэпсэтии буолара, "итинник диэбит үһү, маннык диэбит үһү" дии-дии дьонтон истиһэ-истиһэ кэпсэтэрбит. Уонна дьэ, киэһэлэрин мустан бүлүүһэ сүүрдэ сатыырбыт, кинигэнэн да билгэлэнэрбит. Ол эрэн, били сүүрдэр "плакаппыт" сыыһатыттан эбитэ эрэ, бэйэбит сатаабаппытыттан даҕаны буолуо биирдэ даҕаны бүлүүһэ сүүрбэт этэ. Кэлин тиһэҕэр ооньуу, көр-нар, күлүү-салыы буолан хаалара. Ол гынан баран, ол бүтэһикпитин сүүрдүбүт күммүт барыбыт да өйбүтүгэр хаалбыт буолуохтаах.

Ол күн уолаттар бүлүүһэ сүүрдэргэ улаханнык туруммут этилэр. Бөһүөлэкпитигэр илииттэн илиигэ сылдьар эргэ да эргэ "плакат" баара. Ол плакаты (билигин санаатахха) оло5ор табыллыбатах, 


куруук айылҕаҕа сылдьар, соҕотох, уруһуйдуурга улахан дьоҕурдаах киһи кимнээххэ эрэ килиэп дуу миин дуу манньаҕа оҥорбут эбит. Ону уолаттарбыт булан, уларсыбыттар этэ. "Ким-ким сүүрдэрий бүгүн? Чахчы сүүрэрэр буолуо!" - дэсэһэ-дэсэһэ оҕолору хомуйбуттара. Ол курдук, уопсайа 9 буолан сүүрдэр буоллубут. Бииргэ үөрэнэр уолбут баанньыгын оттон, онно муһуннубут. Баанньык уота дьиэттэн ситимнээх этэ, барытын тэринэн баран уол тахсан уоту араарбыта. Онон чүмэчи эрэ уота баара.  Бастаан кинигэнэн билгэлэниэх диэн буолла. Н.Якутскай "Төлкө" арамаанынан билгэлэнэ сатаатыбыт да, хайдах эрэ сатаммата. "Чэ бүлүһэ сүүрдүөх" дэстибит. Аны чүмэчибит биир эрэ, ону икки өттүгэр туруохтаах диэн аҥардаатыбыт. Плакаппытын тэлгээтибит. Ол уруһуйа билигин да харахпар баарга дылы. Хоруоп, ойбонтон тахсан эрэр сөллөкүүн, хайалаах күн уонна өтөх. Үрдэ бүтүннүү хап-хара буолбут этэ. "Кими ыҥырабыт?" диэн өр да өр мөккүһэн баран, дэриэбинэбитигэр олоро сылдьыбыт "бокуонньугу" ыҥырар буоллубут. Бастакытын ол да кутталлаах курдук этэ. Ким эрэ муннукка баран ыҥырда уонна бүлүүһэни аҕалла. Уруһуй үрдүгэр уурда, илиибитин чүмэчигэ ититэ-ититэ саҕалаатыбыт. Бастаан син утаа хамнаабакка турбута. Онтон кыра-кыралаан хамнаан "Дорообо" диэҥҥэ ааспыта. Баанньык иһэ уу-чумпу буола түспүтэ. Ким эрэ "мин кимминий?" игин диэн ыйыппыта, оннук курдук кэпсэтиини саҕалаабыппыт. Бары биир-биир ыйытан истибит. Ааттарбытын, кылааспытын игин курдук кыра ыйытыылары. Ыйытыы иккис эргиирэ баран истэҕинэ, биир уолбут эттэ: "Миша үтэ турар батта!!!" "Эс, мин буолбатах, хайдах буолаҕын?" диэн мөккүөр бөҕө буолла. Онтон "оччого иккиэн эрэ тарбахтарбытын хаалларыах, атыттар ылын" диэтилэр. Биһиги илиилэрбитин ыллыбыт, көрөн турдубут. Бүлүүһэбит син биир сүүрэр, ол эрэн бытаарда. Биирбит туох да иһин итэҕэйэн испэтэ. Бары тарбахтарбытын уурдубут, ыйытыылар салгыы бардылар. Бүлүүһэбит эппиэттир. Итэҕэйэр-итэҕэйбэт киһи элбээтэ. Онтон "Оччоҕо, бааргын биллэр диэххэ!!!" диэн ким эрэ этии киллэрдэ. Биһиги, кыргыттар, араас түбэлтэлэри санаан кэлэн куттанан "Суох-суох-суох" дэстибит, уолаттарбыт "манна баар буоллаххына биллэр" диэн хаста да эттилэр.  Эмискэ бүлүүһэбит тохтоон хаалла. Бэйэ-бэйэбит сирэйбитин көрсүү бөҕө. "Эппитим дии, Миша үтэр" игин диэн саҥалар иһиллэн ыллылар. Онтон эмискэ бүлүүһэбит кыра-кыратык хамнаан уҥа турар чүмэчигэ тиийэн сааллын да сааллын буолла. Бирээмэ, тарбахтарбыт үспүөйдээн бүлүүһэни сиппэккэ да хаалар буолла. Бүлүүһэбит түргэтээн түргэтээн күүһүрэн чүмэчини сиргэ охтордо. Ону кытта тэҥҥэ биир кыыс кэннигэр турар полка маллара сиргэ ынырык тыастаахтык ыһыллан түстүлэр. Куттанан ыһыы-хаһыы бөҕө буоллубут, ким эрэ иккис чүмэчини үрэн бистэ ду охтордо ду. Баанньык иһэ ыас хараҥа буола түстэ. Ыһыы-хаһыы, ытыахча-ытааһын бөҕөто буолла. Бары аан диэки истиэнэҕэ симиллэ түстүбүт. Аны ааммыт да хатааһына көстөн испэтэ. Ким эрэ хата булан төлө баттаан, бары таһырдьа ойдубут. Баанньыктаах уолбут ийэтэ сүүрэн таҕыста, бары киниэхэ утары сүүрэн тиийдибит. "Хайа курдук буоллугут?!!!! Түүннэри көрдөрө-нардара бүппэт" диэн кыыһырыы бөҕө буолла. Син тугу эрэ быһаара сатаатыбыт, биһиги куттаммыт сирэйбитин көрөн уол ийэтэ соһуйда быһыылаах "Баанньык уотун биэриэм, таҥаскытын киирэн ылын уонна дьиэлээн" диэтэ. Баанньык уотун дьиэ иһиттэн холбоото. Киирдибит, таҥаспытын саппытын ыла турдахпытына баанньыктаах уол "Ыҥырбыппытын атаарыахха наада хайаан даҕаны, атаарыаххайын а то куһаҕан буолуо" диэтэ. Хас эрэ мүнүүтэлээх этиһии кэнниттэн атаарарга сананныбыт уонна куттанан уол улахан ыччат убайын ыҥырдыбыт Чүмэчибитин уматан, бүлүүһэбитин ититэн, ыйыппакка-кэпсэппэккэ "быраһаай" диэҥҥэ үттүбүт. 

Ол түүн ыйдаҥалаах түүн этэ. Уолбут убайа табаарыстарын кытта барыбытын дьиэлэрбитинэн атаарбыттара. Баран иһэн ким-даҕаны тугу да саҥарбат, куттаммыппыт ситэ ааһа илик курдук этэ. Сарсыныгар ол уол ийэтэ ийэлэрбитигэр илдьиттээбит этэ. Төрөппүттэрбит барыбытын да буойан, мөҕөн биэрбиттэрэ. Ол кэннэ, онно баар оҕолор хаһан даҕаны бүлүүһэнэн, таҥханан оонньооботохпут. Билигин санаатахха, ахаарылар иэдээннээхтик да быһыыламмыт эбиппит. Төрөппүттэрбит төһө да буойа-этэ, үөрэтэ-такайа сатаабыттарын үрдүнэн сиэрэ-туома суох быһыы-майгы буолбут. Ол сайыныгар, куһаҕан быһылаан буолбута. Онтон ыла таҥхаттан куттанабын, дьулайабын. Онон, мин санаабар ити эйгэни олох таарыйбатах ордук эбит. @Вотще суруйуутун кытта сөпсөһөбүн.Сиэрдээх буолун.

Дэриэбинэбитигэр итинник курдук түбэлтэлэр хаста да буолан тураллар. Баҕар, интэриэһиргиир буоллаххытына, биири эмит өссө суруйуом...

 

Избранное
Чтобы оставить комментарий, вам нужно авторизоваться
с помощью аккаунта в соц.сети
Включите премодерацию комментариев
Все комментарии к этому посту будут опубликованы только после вашего подтверждения. Подробнее о премодерации