home
community-header

                    
                    
Все темы
  • Все темы
  • Без темы
  • Фото
  • Новость
  • Еда
  • Своими руками
  • Путешествия
  • Другое
  • Повседневное
  • Музыка
    Нууччалыыттан туруору тылбаас, ол эбэтэр саха тылын эстэр суола
    Alaas_uola - 10 апреля 2017 г., 17:17 в САХА ЭЙГЭТЭ

     

     

     

     

    Биһиги үксүн саҥарарбытыгар да, суруйарбытыгар да нууччалыыттан утары тылбаастыыбыт. Ону тэҥэ саха тылыгар сөбө суох, атын, олоҥхо дьүһүйүүтүгэр туттуллубат дорҕооннору (13 нуучча алпаабытыттан киирбит буукуба), ол эбэтэр саха тылыгар төрдүттэн сөп түбэспэт буукубалары туттабыт. Бу сырыыга дьиҥ саха алпаабытын туһунан буолбакка эрэ, аҕыйах холобурга, киирии тылы тылбаастыырга холонон көрүөҕүҥ. Дьиҥ саха алпаабытын туһунан урут суруйан турабын: (http://dnevniki.ykt.ru/Alaas_uola/1051567)


    Мин саныахпар, бастатан туран, -кай (-кэй, кий) диэн сыһыарыыттан босхолонуохтаахпыт. Ол эбэтэр, "хайдах?" - диэн ыйытыкка хоруйдуур даҕааһын ааттары

    Читать далее 28 106 2062
    Санааҥ түһэр, мөлтүүр, санньыйар-батыллар күҥҥэр - маны көр...
    Alaas_uola - 9 апреля 2017 г., 23:20 в САХА ЭЙГЭТЭ
    Читать далее 87
    "Оҕо" "төрөппүтүттэн" тутулуктаныыта, ол эбэтэр билиҥҥи Арассыыйа уонна Саха сирэ
    Alaas_uola - 27 марта 2017 г., 23:25 в САХА ЭЙГЭТЭ

     

     

    Титульнай” нациялаах, ол эбэтэр “государствообразующий” диэн аатырар омуктаах дойдуга икки эбэтэр хас да омук бииргэ олоруулара, төрөппүтү уонна оҕону санатарга дылы. Бу кылгас суруйууга оҕо уонна төрөппүт икки ардыгар үөскүүр быһыыны-майгыны холобурдаан, дойду тутулун, бэлиитикэтин, инникитин хайдах сайдыаҕын ойуулуурга холонон көрүөххэ сөп.

     

     Хайа баҕар оҕо сайдарыгар кыах, көҥүл бэриллиэхтээх. Чыычаах сымыытын баттаан, салҕыы оҕотун көтөргө үөрэтэн, тиһэҕэр, улаатыннаран баран, бэйэтиттэн араарарын курдук, төрөппүт эмиэ оҕотун ыытыахтаах. Бу - айылҕа сокуона.

    Читать далее 3 1 154
    Конфуций храма. Ойууттар.
    Alaas_uola - 23 марта 2017 г., 21:45 в САХА ЭЙГЭТЭ

    Түгэн көстөн, быйыл, Конфуций храмыгар тиийэ сырыттым. Ол онтон киһи болҕомтотун тардар аҕыйах хаартысканы манна угабын.

    Читать далее 1 1 209
    Көр, саха ыччата! Михаил Ефимович Николаев ыччакка туһаайыыта. Обращение президента М.Е. Николаева
    Alaas_uola - 23 марта 2017 г., 18:04 в САХА ЭЙГЭТЭ
    Читать далее 5 2 149
    "В человеке должно быть все прекрасно..." ол эбэтэр сымыйа сыаннастар.
    Alaas_uola - 19 марта 2017 г., 13:04 в САХА ЭЙГЭТЭ

    Читать далее 5 32 1436
    Туос түннүгүнэн күн уота, саас мин дьиэбэр киирэрэ, Муостата суох туой буорга, ойуу буолан түhэрэ...
    -Айисена. - 11 марта 2017 г., 16:40 в САХА ЭЙГЭТЭ

     

     

    Читать далее 6 241
    Pro аккаунт
    Кыhыҥҥы сахалар
    meic - 7 марта 2017 г., 10:56 в САХА ЭЙГЭТЭ

     

    Читать далее 17 5 1922
    Сэргэ. Үс Дойдуну, Үс куту көрдөрөр ытык бэлиэ.
    Тайыл - 19 января 2017 г., 04:10 в САХА ЭЙГЭТЭ Закрепленный пост

    Олох иннин диэки сайдан иһэр. Киһи өйө - санаата эмиэ уларыйар.

    Читать далее 2 1 170
    Кыһыҥҥы тымныыны сылытар сайыҥҥы көстүүлэр. 2 бастакы фотоҕа -- Күөх Ньурба айылҕата, 3-cкэ, 4 -скэ --Сунтаар киэнэ
    ZOYAIM - 13 января 2017 г., 18:23 в САХА ЭЙГЭТЭ

     

    Читать далее 4 15 294
    Төрүттэри билии суолтата (6)
    Seerkeen - 8 января 2017 г., 02:17 в САХА ЭЙГЭТЭ

    Төрүттэри билии бэйэни билии буолар. Бу билиҥҥи олохпутугар бүттүүн ыалынан, аймаҕынан оруолларбытын атастаһан, тутуспутунан төрүүрбүт, "кэлэрбит" курдук, төрүттэрбитигэр биһиги эмиэ "баарбыт". Үксүгэр тэҥ ааттаах, тэҥ дьылҕалаах да буолан ылабыт. Холобур, хос эһэҥ бэйэлээх бэйэҥ буолуоххун сөп. Сиппэтэҕи ситэрэ кэлэбит, көммөтөх майгыбытыгар үлэлэнэбит. Ол көнө, ситэ илигинэ өссө хаста  кэлэрбит, хас сүүстэ төттөрү таары мэскэйдэниэхпит биллибэт. Төрүттэрбитин үөрэтэргэ, кинилэр майгыларыгар, онтон сиэттэрэн таһааран кыһалҕаларыгар, ыарыыларыгар болҕомто ууруохха наада. Бүттүүн аймаҕынан биир тиһик ыарыылаах дьон баар буолар. Үрдүк хаан баттааһыннаах, эбэтэр сүрэх ыарыылаах. Бу аймаҕынан майгыларыгар биир дьиэктээх дьон буолаллар. Ону таба өйдөөн, аймахха саатар биир киһи бэйэтигэр үлэлэннэҕинэ, бүттүүн аймахха дьайар. Уопсайынан, биир киһи, биир ыччат бүттүүн аймахха дьайар, үчүгэйинэн да, куһаҕанынан да. Оннук көстүбэт ситимнэринэн баайыллыбыт уопсай эппиэтинэс баар. Оннук эппиэтинэс бүттүүн омукка, норуокка кытта баар.

    Читать далее 2 2 261
    Төрүттэри билии суолтата (1)
    Seerkeen - 7 января 2017 г., 20:47 в САХА ЭЙГЭТЭ

    - Өбүгэ билиитэ, күүһэ күдэҕэ хайдах бэриллэрий?

     

    - Өбүгэлэриҥ төһө да быдан үйэҕэ суох буолбуттарын иһин, куруук эйигин араҥаччылыыр, көрө-истэ сылдьар, иитэр-такайар күүстэр - кинилэр. Эн кинилэртэн сыдьааннааҕыҥ быһыытынан эн олоххор толору орооһор, дьаһайсар көҥүллээхтэр. Сыыһа суолунан бараары гыннаххына, оройго охсуохтара, баҕардахтарына, суорҕан тэллэх да киһитэ гыныахтарын сөп, олох "өйдөммөт" буоллаххына, ылан да кэбиһиэхтэрэ турдаҕа. Оннук көҥүл кинилэргэ Үрдүкү Күүстэртэн бэриллэн турар. Биллэн турар, куһаҕан буоллун диэн дьаһамматтар. Барыта эн кутуҥ, өйүҥ санааҥ сырдыырын, туһалааҕы, айымньылааҕы оҥорорун, уруу-аймах уһуурун туһугар туһаайыллар. Өбүгэлэр эн үчүгэй да куһаҕан да күҥҥэр куруутун эн аттыгар бааллар.

    Ол эрээри, ол аата эн өбүгэ күүһүн илдьэ сылдьаҕын диэн буолбатах. Өбүгэлэрин ытыктыыр, билинэр уонна олоххо сырдык суолунан сыалын-соругун туруоруммут киһиэхэ өбүгэ күүһэ, кыаҕа бэриллэр. Ол күүс биэриитэ холобур ойууттарга эттэтии быһыытынан биллэр. Үгүс дьон билбэккэ да хаалыахтарын сөп. Аныгы оскуоланы бүтэрдэххинэ ону туоһулуур кумааҕы биэрэллэрин курдук, өбүгэлэр илэ дуу, түүлгэр дуу кэлэн, нокоо күүс биэрэн эрэбит, тут диэбэттэр. Хаһан даҕаны. Олох атыннык бэриллэр, биллибэтинэн. Ону киһи бэйэтэ сэрэйиэн эрэ сөп.  Ону биир эмэ аһаҕас эттээх киһи таба көрөн, оо, өбүгэлэргиттэн күүс туппут эбиккин өтөрдөөҕүтэ, туһаммакка сылдьаҕын диэхтэрин сөп.

    Читать далее 1 3 184
    Саһарчы буспут алаадьым сылаас дыргыл сытынан дьиэм иһин тунуйдун...
    -Айисена. - 5 января 2017 г., 04:15 в САХА ЭЙГЭТЭ

     

     

    Читать далее 9 10 401
    манна Кимнээҕи билэҕитий?
    Etinniirebe1 - 5 января 2017 г., 00:35 в САХА ЭЙГЭТЭ

    Мин В.В. Никифоров Күлүмнүүрү эрэ биллим. Биир икки киһини сэрэйэ санаатым да, саарбахтаатым

    Читать далее 1 8 236
    биатлон
    Etinniirebe1 - 4 января 2017 г., 01:13 в САХА ЭЙГЭТЭ

    Өйүүҥҥүттэн биатлоҥҥа аан дойду Кубогын 4с этаба Оберхофка саҕаланар. Допинг айдааныгар үлтү ыһыллыбыт туруктаах бэйэбит дьоммутугар долгуйа ыалдьабыт

    Читать далее 3 112
    Саҥа саха алпаабыта уонна терминологияны сахатытыы холобура
    Alaas_uola - 3 января 2017 г., 19:22 в САХА ЭЙГЭТЭ

     

     

    Хайа баҕар омук тыла алпаабыкка олоҕурар, алпаабытынан көмүскэнэр, киирии тылы уларыта тутар. Саха тылыгар, саха саҥарар саҥатыгар нууччаҕа баар буукубалары, тыллары киллэрэн саха тылын туругун мөлтөттүлэр диэтэхпинэ – омуннааһын буолбата буолуо. Аныгы саха алпаабыта (1939c) барыта холбоон 40 буукубаттан, ол иһигэр 4 дифтонтан турар. Бу алпаабыт кириллицаҕа, нуучча алпаабытыгар олоҕурбута. Бу, биллэн турар, сөбө суох быһаарыныы этэ. Ол эрэн, ити кэминээҕи Сойуус салалтата дойду иһинэн ыытар омук бэлиитикэтэ (национальная политика) кытаанаҕынан, кыра омуктары нууччатытар, симэлитэр сыаллааҕынан даҕаны, мантан ордук алпаабыт тахсыбата биллэр этэ. Бэл диэтэр, биэс бэйэбит буукубабыт (Һ, Ө, Ҕ, Ү, Ҥ) уонна 4 дифтоммут (Уо, Үө, Ыа, Иэ) киирбитигэр махтана саныаҕыҥ. Бу эргэ алпаабыт уларыйара оруннааҕын, саха тыла сайдыбытынан уонна өссө эбии сайдар кыахтааҕынан, салҕыы, кириллицаттан киирбит буукубалары (В, Е, Ё, Ж, З, Ф, Ц, Ш, Щ, Ъ, Ь, Ю, Я) ыраастыыр сорук туруохтаах. Дьэ, оччоҕо, саха тыла ханнык да термини, төһө да ыарахан киирии тылы судургутук бэйэтин тосхолугар (правило) сөп түбэһиннэрэн, хайдах баҕар уларыта тутуох этэ.

    Читать далее 2 10 244
    Долгуннар
    Alaas_uola - 25 декабря 2016 г., 10:56 в САХА ЭЙГЭТЭ

     

     

    Сайдыы эстиини төрөтөр, эстии - сайдыыны. 
    Хараҥа кэннэ сырдык, сырдык кэннэ хараҥа кэлэр.

    Маҥнай ууга ким эрэ таас бырахпыт. Ол онтон долгуннар үөскээбиттэр. Долгуннар төгүрүк буолан тула тарҕаспыттар, кытылга тардыспыттар. Кэм ааһан истэҕин аайы долгуннар кыччаатар-кыччаан, сүттэр-сүтэн испиттэр. Ол кэннэ эмиэ уу-чуумпу сатыылаабыт. Дьол-сор, уу-уот, олох-өлүү, оҕо-оҕонньор, үөрүү-хомойуу, үрүҥ-хара, электрон-протон, аат-ырай... барыта биир тутулга олоҕурар эбит.

    Читать далее 4 191
    Маслоу пирамидата
    Alaas_uola - 4 декабря 2016 г., 14:09 в САХА ЭЙГЭТЭ

     

    Читать далее 1 2 316
    ”Саха дьахтар таҥаралаах“, ол эбэтэр матриархат көстүүтэ
    Alaas_uola - 4 декабря 2016 г., 00:07 в САХА ЭЙГЭТЭ

     

     

    Саха Эр киһитин статуһа олус намтаан турара, эр киһилии олоҕу анааран көрүү биллэ аҕыйаабыта, үгүс эр дьон санааҕа ылларан аһыы утаҕы батыһара - бу барыта баар суоллар. Тоҕо эдэр ыаллар холбоһоот да, арахсан иһэллэрий уонна хас сэттис оҕо (сыыспат буоллахпына) аҕата суох улаатарый? Эр дьон туохтан сылтаан арыгылыылларый, үлэлиэн баҕарбаттарый, уопсастыбаҕа бэйэлэрин миэстэлэрин булаллара ыараханый? Олоҥхоҕо хоһулларынан, саха эр киһитин обраһа Ньургун Боотур уонна билиҥҥи сүүрбэ биирис үйэ эр киһитэ - чыҥха атыттар. Олоҥхоҕо Ньургун Боотур куруук кыайыылаах-хотуулаах, Орто Дойдуну быыһыыр-абырыыр аналлаах. Оттон билиҥҥи орто (среднестатистическай) эр киһи хайдаҕый уонна кинини төрүөҕүттэн хайдах "дьылҕалыылларын" анааран көрүөххэ... 

    Читать далее 7 60 1944
    Cахалыы клиптар уонна киинэлэр.
    ded.moroz. - 3 декабря 2016 г., 13:13 в САХА ЭЙГЭТЭ Закрепленный пост

    Читать далее 2 332