home
community-header

                    
                    
Все темы
  • Все темы
  • Без темы
  • Фото
  • Новость
  • Еда
  • Своими руками
  • Путешествия
  • Другое
  • Повседневное
  • Музыка
    Дапсы Мэхээлэ "Биһирэм тылынан" үтүүпкэ тахсар буолла
    Bert_Jickty - 8 апреля 2018 г., 21:08 в САХА ЭЙГЭТЭ

    https://www.youtube.com/channel/UC6R7bCHsr5bqHdykzALXp_A
    Киирэн истиҥ, ыйытыҥ, суруттарыҥ.

    Читать далее 163
    Ахеменидтар .
    Тайыл - 20 февраля 2018 г., 07:15 в САХА ЭЙГЭТЭ Закрепленный пост

    Haxamanius - саха мааны уустар, парса - баһырсалар.

    Биһи эрабыт иннинэ 6-с үйэҕэ ахеменидтар династиялара Персия государствотын төрүттээбитэ. Персия - парса - баһырсалар диэнтэн. Баһыр - сэрии тойоно.

    Персияттан көстүбүт ити саҕанааҕы манньыат руна суруга сахалыы ааҕыллар.

    Читать далее 2 256
    Бааха УУС.
    Тайыл - 18 февраля 2018 г., 14:33 в САХА ЭЙГЭТЭ Закрепленный пост

    Чурапчы, Мырылаттан төрүттээх суохапчылаах Дархан Уус Попов Василий - Бааха.

    Читать далее 1 448
    ААР БАҔАХ.
    Тайыл - 13 февраля 2018 г., 14:07 в САХА ЭЙГЭТЭ Закрепленный пост

    Саха итэҕэлин ытык символа Аар баҕах.

    Ортоку турар уһун сэргэтэ Күн символа, лабаалара Күн сардаҥата. Тула турар аҕыс сэргэ аҕыс Айыылар, аҕыс планеталар Күнтэн тутулуктанан туралларын көрдөрөр куйаар модела.

    Читать далее 3 266
    БӨ АҔА - КҮН.
    Тайыл - 6 февраля 2018 г., 06:58 в САХА ЭЙГЭТЭ Закрепленный пост

    Саха былыр суруктааҕын туһунан аан бастаан наукаҕа биллэрбит киһинэн улуу убайбыт, ученай Гаврил Васильевич Ксенофонтов . Кини үөрэҕин сөптөөх хайысханы тутуһан салҕаабыт киһибит Андрей Иванович Кривошапкин - Айыҥа .

    Читать далее 292
    Итэҕэл.
    Тайыл - 5 февраля 2018 г., 05:52 в САХА ЭЙГЭТЭ Закрепленный пост

    Аар Айыы итэҕэлин хат ылыы кэмэ кэлбитин, дьон итэҕэлин көрдүүрүн сүр көтөҕөр алгыстар көрдөрөллөр. Манна онно-манна хайдыспакка биир санааны тутуһар, сөптөөх хайысханы талар киһи.

    Бассаап группата бөҕө тэрилиннэ, буккуллуу, өйдөспөт буолуу, тус-туһунан эрдии элбэх.

    Читать далее 3 3 546
    Үс Дойду. Үс Кут.
    Тайыл - 4 февраля 2018 г., 20:46 в САХА ЭЙГЭТЭ Закрепленный пост

    Ап Оллоон Уолун кинигэтиттэн.

    Аан Дойдуну айан, таҥан оҥоро турар Үс Дойду үрдүкү Айыылара баалларыгар итэҕэйэр өбүгэлэрбит тулалыыр эйгэҕэ туох баарын барытын Үс Дойдуга сыһыаран өйдүүллэрэ. Ол курдук, төрүт итэҕэл биир тутаах өйдөбүлэ этэринэн, киһини эмиэ Үс Дойду Айыылара үс Кут диэни айан үөскэтэн, ол куттары СҮР диэнинэн холбоон, киһи гына таҥан оҥорон Орто Дойдуга түһэрэллэр диэн буолар.

    “Кут” диэн тыл өйдөбүлэ киһи таҥыллар эттигин сороҕун бэлиэтиир, туруору нууччалыы тылбаастаатахха “наливать”, “наполнять” диэҥҥэ чугас, “наполнение, составная часть человека” диэххэ сөп. Саха итэҕэлэ этэринэн, Айыылар киһини үс куттан таҥан оҥороллор – Буор Кут (“земляное, материальное наполнение”), Ийэ Кут (“материнское, родовое наполнение”) уонна Салгын Кут (“воздушное, эфирное наполнение”) диэннэртэн.

    Читать далее 2 1 348
    Чороон туһунан өссө биирдэ.
    Тайыл - 3 февраля 2018 г., 13:51 в САХА ЭЙГЭТЭ Закрепленный пост

    Чороон

    “Человек – это божий сосуд”. Из толкований библии (Рим. 9:21-23)

    Былыр сахалар Үрүҥ Айыыга үҥэр сиэри-туому “Үҥүһэр һиэр” диэн ааттыыллар эбит. Ити тылы уурунуу бэлиэнэн суруйаллара иккис ааҕыыта “Өҥү ыһар һиэр” диэн эмиэ буолан тахсар. Мындыр дьон “Үҥүһэр – өҥү ыһар” (“Поклонение Солнцу разбрызгивает изобилие”) диэн өйдөбүл киһи олоҕор тыын суолталааҕын өйдөөн, сайыҥҥы күн өрөгөйдүүр сыл үрдүкү бэлиэ кэмигэр, биир сиргэ күргүөмүнэн мустан күннэрин көрсөн, саҥа үүммүт сыл өҥ буоларын көрдөһөн, Үрдүкү Үрүҥ Айыыларыгар үҥэр ытык сиэри-туому толорор буолбуттар. Ол ытык сиэри-туому толорууну “ыһыах” диэн ааттаабыттар.

    Читать далее 1 3 345
    Аар Айыы итэҕэлэ.
    Тайыл - 2 февраля 2018 г., 06:23 в САХА ЭЙГЭТЭ Закрепленный пост

    Түҥ былыргы өбүгэлэрбит төрүктэр күннээҕи олохторо айылҕаттан улаханнык тутуллара. Күнү, ыйы , күн-дьыл туругун кэтээн көрөн олохторун оҥостоллоро. Тугу барытын күн таҥар, күн биэрэр диэн күҥҥэ сүгүрүйэллэрэ. Дьыл түөрт бэлиэ күнүн чопчу билэллэрэ. Күннүктэрин онон ааҕаллара. Тугу барытын тыыннааҕымсытан, иччилээн көрөллөрө, ылыналлара. Аныгы киһи көрбөтүн көрөллөрө, билбэтин билэллэрэ. Айылҕаҕа, күҥҥэ сүгүрүйэр итэҕэллэрэ айылҕа көстүүлэригэр олоҕурбут.

    Айыылары кытта быһа алтыһар таһымҥа тахсыбыт Үрүҥ Ойууттар билиилэригэр тирэҕирбит. Ону руна битигинэн тааска битийэн хаалларбыттар.

    Читать далее 342
    ТАҤАРА.
    Тайыл - 1 февраля 2018 г., 08:38 в САХА ЭЙГЭТЭ Закрепленный пост

    Аныгы саха Таҥара диэни Бог диэн өйдүүр.

    Руна кистэлэҥнэрэ таайыллан, итэҕэлбит туһунан умуннара сылдьыбыттарын дьэ өйдөөн, ырыҥалаан эрэбит.

    Таҥара диэн тылбыт таҥар, таҥан оҥорор диэн тылтан буоларын өйдүүр кэммит кэллэ.

    Читать далее 3 4 356
    Саха уустара.
    Тайыл - 28 января 2018 г., 06:31 в САХА ЭЙГЭТЭ Закрепленный пост

    Көрдөххө борустуой оҥоһуулаах көмүлүөкпүтүн сиилииллэр да, саха тыһыынчанан сылларга мунньуммут мындыр өйө буоларын ырыҥалаабаттар.

    Саха уһанар оһоҕо өссө судургу.

    Ити өркөн өйтөн тахсар. Көс омуктар олохторун укулаатыгар сөп түбэһиннэрэн айан таһаарбыт оһохторо буолар.

    Читать далее 4 3 513
    Бааха УУС.
    Тайыл - 28 января 2018 г., 06:12 в САХА ЭЙГЭТЭ Закрепленный пост

    Руна битиҕ былыргаттан саха туттар малларыгар баар.

    Курга, ыҥыырга, быһахха уо.д.а. битийбиттэрэ музейдарга хараллан сыталлар.

    Сахалар руна битиги 19-с үйэҕэ дылы тутта сылдьыбыттара ол маллартан көстөр.

    Кривошапкин А.И.- Айыҥа 2008с. " Наследие предков", Федоров К.А.- Ап Оллоон Уола 2017с. "Саха итэҕэлин сүрүн өйдөбүллэрэ уонна ытык бэлиэлэрэ" диэн кинигэлэрэ бэчээттэнэн тахсыахтарыттан ылата саха былыргы суругун интэриэһиргээччи, үөрэтээччи уонна үлэтигэр туттааччы элбээн иһэр. Олортон биирдэстэрэ Бааха УУС.

    Читать далее 3 1 329
    Кытайга.
    Тайыл - 27 января 2018 г., 12:08 в САХА ЭЙГЭТЭ Закрепленный пост

    Харбин куоракка Конфуций храмыгар, памятнигын иннигэр үс атахтаах чороон турар.

    Читать далее 3 2 367
    Чороон.
    Тайыл - 27 января 2018 г., 08:49 в САХА ЭЙГЭТЭ Закрепленный пост

    Саха алгыска, сиэргэ туомҥа туттар сүрүн тэриллэриттэн саамай суолталаахтара чороон буолар.

    Оҥоһуута, оһуора хаһыс Айыыга тахсаргыттан оҥоһуллар этэ.

    Биир өйдөбүлэ үс дойдуну, үс куту көрдөрөр.

    Читать далее 1 19 449
    Инстаграм туһунан
    Alaas_uola - 12 января 2018 г., 23:20 в САХА ЭЙГЭТЭ

    Читать далее 2 9 437
    Балтараа Уостуун
    sstepangal - 24 декабря 2017 г., 08:54 в САХА ЭЙГЭТЭ

        ...Арай, биир үтүө күн Микииттэ Заровняев-Балтараа Уос үлэтиттэн иһэн, дьиэм кэннигэр, соҕотоҕун, мохсуо быраҕан, оонньуу сырыт- тахпына, ыҥыран ылан:

         -Миигин кытта, “Уһун суол” дүөдэтигэр балык күөгүлүү барсаҕын дуо? Бэлэсипиэтинэн барыахпыт, ийэҕиттэн ыйыт диэтэ. Мин  “бэлэсипиэт” диэн тылы истээт, үөрүүбүттэн сүрэҕим сыыһа “өрө толугуруу” түһээхтээтэ да мин “ээх” диэбиппин  “кулгааҕым эрэ истэн хаалла” уонна дьиэм диэки сүүрэн элээртим. Дьиэбэр киирбитим ийэм үлэтиттэн  кэлэ охсон хайы-үйэ мин оргутуохтаах чаанньыкпын оргута охсон, мин үлэтиттэн кэлэригэр остуолга ас бэлэмниэхтээх киһи “мохсуобар” аралдьыйан хаалан тугу да гымматах киһи, улаханнык мөҕүллэн, таһыллыах да киһи, чугаһынан “чыпчаххай” көстүмнэ, буруйум “мөҕүллүүнэн” түмүктэннэ. Мин күөгүлүү бар- сыахтааҕым туһунан ийэбэр, хайдах, хаһан этэрбин толкуйдуубун. Ийэм арыый уоскуйбутун көрөн:

    -Мин Микииттэлиин “Уһун суол” дүөдэтигэр күөгүлэһэ барсаары гынабын, барсабын дуо? - диэн, ыйытан баран, билигин эмиэ кыыһыран, “мөҕөн барыа” диэн куттана олордохпуна:

    -Ол, оччо ыраах тугунан бараҕытый?-диэбитигэр мин- ”көҥүллүүр буолла быһылаах”-диэн үөрэ санаат:

    -Бэлэсипиэтинэн, ыҥыырдаах аты мэҥэстэр курдук, бэлэсипиэт кэннигэр олорон,-диэн мин бэйэм хайдах саныырбынан, Бүтэйдээххэ улахан уолаттар бырааттарын, балыстарын мэҥэһиннэрэ сылдьалларын көрбүппүн санаан, хайдах өйдүүрбүнэн ийэбэр кэпсиибин.

    Читать далее 4 2 280
    Кэһэйбиппит бэрт...
    Alaas_uola - 10 ноября 2017 г., 00:14 в САХА ЭЙГЭТЭ

    Читать далее 3 12 481
    Баттах туһунан.
    Alaas_uola - 28 октября 2017 г., 01:08 в САХА ЭЙГЭТЭ

    Читать далее 4 11 549
    Сир Аргыһа
    sstepangal - 3 октября 2017 г., 12:07 в САХА ЭЙГЭТЭ

    Бастакы Сир аргыһа көппүтэ 60 сылыгар ананар.

    Сир Аргыһа

     

    1957 сыл, алтынньытыгар, биһиги дойдубут Аан дойдуга баста-кынан Сир искусственнай аргыһын космос куйаарыгар көтүппүтэ. Мин ол кэмҥэ Табаҕаҕа үөрэнэрим. Омуннаатахха оччолорго Дойду туох баар сурунааллара, хаһыаттара, араадьыйалара ол   эрэ туһунан суруйаллара, кэпсииллэрэ. Дьокуускайдар да онтон хаалсыбаттар быһылааҕа. Оскуолабытыгар эмиэ Сир аргыһын туһунан лиэксийэ бөҕө. Биир киэһээ интернааппытыгар Петр Егорович Скрябин эмиэ Сир аргыһын туһунан кэпсии кэлбитэ. Кини бэйэтин кытта күн сир макетын илдьэ кэлбит этэ. Мин ордук ол тимиртэн оҥоһуллубут макеты интэриэһиргээбитим. Урут хаһан даҕаны “макет” диэни көрбөтөх киһиэхэ олус интэриэһинэй этэ. Ол макекка күнү отражателлаах электрическай лаампа, сири кыра глобус оҕото өссө ыйдаах этэ. Оччолорго Табаҕаҕа электричэскэй уот диэн суоҕа. Онон Петр Егорович электричэскэй лаампа оннугар чүмэчи чоочоорун уган, “күммүтүн уматан”, Сирбитин сырдатан атын чүмэчилэри умуллаттаран кэбистэ уонна сирбит аргыһа сири тула хайдах эргийэрин туһунан кэпсээн барбыта. Мин, атыттары билбэтим, олох космос куйаарыгар сылдьан Күнү, Сири, Ыйы туораттан көрөр курдук турукка киирэн олорон, лекцияны бэрт сэргии иһиттим, астынным.

    Читать далее 1 334
    Эрбэгэй оҕонньордуун
    sstepangal - 22 августа 2017 г., 11:39 в САХА ЭЙГЭТЭ Закрепленный пост

          Мин оскуолаҕа үөрэнэ барыахтаах сылым сайыныгар этэ. Биир киэһэ, киэһэ аһылык кэнниттэн, ийэбэр Эрбэгэй (Сосин Петр Михайлович) оҕонньор кэлэн “Cыырдаахха” муҥхалыы барарын туһунан, онно миигин илдьэ барыан баҕарарын туһунан эппитигэр, ийэм сөбүлэһэн, миигин ыҥыран ылан

         -Билигин Бүөтүр оҕонньордуун “Сыырдаахха” муҥхалаһа барсаҕын, баҕар сибиэһэй балык сиэхпит, билигин оҕонньору кытта барыс. Ууга сэрэнэн сылдьаар, халтан соҥҥун кэт.- диэн соруйар, сэрэтэр икки ардынан эттэ уонна туох эрэ эргэ куулу булан,тэб-ээн, суулаан биэрдэ. Онно мин өлүү балыкпын угуохтааҕым. Мин “муҥха” диэҥҥэ урут хаһан сылдьыбатах киһи улахан үөрүүнэн сөбүлэстим уонна халтан соммун кэтээт куулбун хонноҕум анныгар кыбынаат оҕонньорум кэнниттэн түһүнэн кэбистим. Оччолорго Эрбэтэйдэр Абалаах Эмпэ күөлүн халдьаайытыгар, айан суолун кытыытыгар, тыа быыһыгар балаҕан дьиэҕэ олороллоро. Оҕон-ньор атаҕынан чэпчэкитэ сүрдээх быһылааҕа, бэрт түргэнник оҕонньор олорор тиэргэнигэр тиийэ оҕустубут. Онно мин көрдрөхпүнэ хайы -үйэ-  «Таракаан» олгуобуйатыттан булгутуллан, тэлиэгэ кэлин көлөһөтүгэр бааллан турара. Тэлиэгэттэн буочукалар түһэрил лэн, бүтэй анныгар сыталлара, Тэлиэгэ адарайыгар хайы-үйэ муҥхабыт тиэллэн сытара. Оҕонньор тэлиэгэ таһынан ааһан иһэн мии-ин оҕуһу көлүйэргэ соруйда, билигин барарбыт туһунан эттэ уонна балаҕаныгар дьылыс гынан хаалла. Мин оҕуспун көлүйэн, «сыалдьатын» кэтэрдэн бүтэрбэр оҕоньорум элэстэнэн тахса оҕуста да «Бардыбыт» - диэн хамаанда иһи-линнэ да, мин оҕуһум үрдүгэр ыстанан тахсаат оҕуспун арҕаа диэки хайыһыннараат, һайдаан, кымньыылаан Сыырдаахпыт диэки айаннаатыбыт.

    Читать далее 5 656