home
user-header
Кэпсээним салҕыыта
11 сентября 2016 г., 23:06 461

 

 Куоста ардахтан куотан эргэ ампаарга эмээхсини көрөн өлөрдүү куттаныаҕыттан ыла, бу ыала кыыс ыҥырыар диэри кылгас кэмҥэ, дьикти турукка киирэ сырытта. 


Сардаана хаһыыта, кинини дьиҥ баар олоххо букатыннаахтык төнүннэрдэ. Бу иннинээҕи дьулаан түгэн барыта түүл-бит курдук уол өйүттан-санаатыттан араҕан, умнулларга барда. Түүл үксүгэр бүтэһикээхтик уһугуннуҥ да, сүтэн-иҥэн умнуллан хаалааччы..

Уол туох да буолбатаҕын курдук тыытын эргилиннэрэн, кэлбит кытылын диэки эрчимнээхтик эрдэн тиийэн кэллэ. Тыы тумса кумаҕы ыраахха диэри хайа суруйда.

- Тоҕо ситэри кэтэспэккэ бараҕын? Ыччуу-ычча, ибили сытыйдыбыт. Мас анныгар киирэн хорҕойо сатаатыбыт да, оннооҕор саппыкыларбыт иһэ ибис-инчэҕэй буоллулар. Ардах түһүөр диэри, хата успейдаан биэдэрэлэрбитин толортоотубут, - Сардаана сонунун кэпсии тоһуйда.

Кыыс ийэтэ икки дьүөгэлэринээн, тобус толору моонньоҕонноох биэдэрэлэрин тутан аҕылаһан кэллилэр.

- Сардаана, отоҥҥун тоҕо хаалларан баран сүүрэн хаалаҕыный? Айуу-айа, саатар бу биэдэрэ тутааҕа синньигэһэ, киһи илиитин быһа киирдэ, - Муоча кыыһын мөҕүттэ-мөҕүттэ биэдэрэлэрин кыыска биэрдэ, - мэ эрэ, тыыга уур.

- Оо, оҕом барахсан Куоста баар буолан, бу үлүгэр бултуйдахпытыан, киһи көрдөһүүтүн быһа гыммакка туоратан абыраатыҥ. Былыргы өтөхпүт, оҕолорун хата синньэ төнүннэрбэт. Сыл аайы иһит муҥунан ас биэрээччи, - дии-дии дьүөгэлэрин тутуурдарын ылан кыыһыгар биэртэлээтэ.

Дьахталлар иһиттэрин толорон, үөрбүт-көппүт быһыынан тугу эрэ саҥара-саҥара тыыга киирэн олордулар. Куоста онно эрэ наадыйбат, бэйэтэ да билбэтинэн Сардаананы саҥа өйдөөн көрбүт курдук, хас хамсааһынын барытын кэтээн көрө турда. Бу кыыс хаһан дэлби тупсан хаалбытай? Соторутааҥҥа диэри уол оҕо курдук киргэ-буорга буккулла оонньоон, ийэтиттэн таһылла сыһарын көрүллэр этэ дии.

Уол тыытын ууга анньан киллэрээт, миэстэтигэр лап гына олордо уонна эрдиитин утарыта эрдэн тыытын унуор диэки хайыһыннарда. Сардаана уол утары миэстэҕэ олорбут, тэбэнэттээх хара харахтарынан Куоста диэки көрөр:

- Ити туохха ыксаан итиччэ түргэнник өрүс ортотугар эрдэн киирдиҥ?  Кэтэһэ сатаан баран кыыһырдыҥ дуо?

- Ээ ити, олоро сатаан баран… таах олоруохтааҕар… - диэн аат эрэ харата хардарда. Хата, кытыл сыырыттан ыксалынан хайдах сүүрэн түспүппүн көрбөтөхтөр быһыылаах. Көрбүттэрэ буоллар, дьону куттаталыа эбиппин, дии санаата Куоста.

- Көмөлөһөбүн дуо? – эппиэти күүппэккэ эрэ, кыыс сылаас илиилэрэ уол илиилэрин таарыйан, эрдии тутааҕар сэргэ тутан эрдиһэн барда. Куурката нэлэйбитинэн, илийбит футболка курдары кыыс эдэр түөстэрэ мөлбөҥнүүллэрин көрөөт, уол хараҕын дьалты көрө сатыыр да сатаммат. Эрдиитин тартаҕына, кыыс батыһан киниэхэ чугаһыыр, астаҕына – бэйэтэ кыыска чугаһыыр. Онон Куоста хайдах да баҕарбытын иһин, атын сир диэки көрөр кыаҕа суох. Арай ол кыһалҕатыттан куоттаран, кыыс онтон итэҕэһэ суох умсугутуулаах хара харахтарын уун-утары көрөн олорон эрдэригэр тиийдэ. Ити курдук, уоллаах кыыс, өрүһү туоруохтарыгар диэри эртилэр.

Бу кылгас кэм иһигэр кинилэр саҥата суох, харахтарынан эрэ, туох туһунан кэпсэппиттэрин ким билиэ баарай? Бэйэлэрэ да билбэттэрэ буолуо. Ол гынан баран, тылынан сатаан этиллибэт олох тулхадыйбат кырдьыга бу чуумпу кэпсэтиигэ этиллибитэ буолуо, онтон сылтаан таптал ыраас кыыма бу кэмҥэ саҕыллыбыта буолуо диэн сэрэйиххэйиҥ.

Кырдьаҕастар үөрэ-көтө туох эрэ туһунан кэпсэтэллэрэ, эрдии ууну чалымнатара, тыыраахылар тыыны батыһа көтөн иһэн саҥараллара ханна эрэ ыраах-ыраах хаалла.

Өрүспүт күн тэйэр ньууругар аргыыйдык

Эн биһи киэҥ тыыбыт долгуҥҥа күөгэҥниир,

Күн уота дьиримниир сүүрүгү таарыйан

Сүүс араас кыымынан эргиччи ыһыахтыыр.

Иккиэйэх бэйэбит бу өрүс урсунун

Биир киһи кэриэтэ эрэллик тэлиэххэ,

Олохпут устунан бу курдук өрүүтүн

Эн биһи өйдөһөн, дьоһуннук эрдиэххэ.

Дьэ дьикти диэтэҕиҥ! Тиийиэхтээх сирдэрин чыпчылҕан түгэнэ да өҥөйөн көрбөккө эрэ, тыылара устар хайысхатын биирдэ да уларыппакка, сүүрүккэ да оҕустарбакка, кытылга тиксиэхтээх сирдэригэр чопчу анньылыннылар.

Уһун сайыны быһа күн аайы уларыйбат үлэҕэ эриллэ сылдьыбыт уолга, дьэ араас эгэлгэлээх да күн кэлэн ааста.

 

Күндү ааҕааччыларым, кэпсээним бүтүүтүн кэтэһиҥ

Избранное
Чтобы оставить комментарий, вам нужно авторизоваться или зарегистрироваться
Включите премодерацию комментариев
Все комментарии к этому посту будут опубликованы только после вашего подтверждения. Подробнее о премодерации
Обратная связь