home
user-header

                        
                        
Индонезияҕа икки сэдэх ява носорог оҕолоро тереебүттэр
Сур Бере
Pro аккаунт
23 сентября 2020 г., 16:02 371

Арҕаа Ява арыытыгар баар Уджунг-Кулон национальнай пааркаҕа Аан дойдуга биир сэдэх кыыллартан биирдэстэрэ, икки ява носорога икки оҕону төрөппүт. Оҕолору учуонайдар камера-ловушкаларынан көрөн булбуттар уонна Лютер уонна Хелен диэн ааттаабыттар. Индонезиятааҕы Айылҕа харыстабылын уонна тыа маһын министиэристибэ пресс-релиһигэр суруйбутунан төрөөбүт оҕолору ааҕан туран ява носорогун ахсаана 74 кыылга тиийбит.

Саҥа төрөөбүт Лютер уонна кини ийэтэ (Indonesian Ministry of Environment and Forestry)


 

Ява носорогтара (Rhinoceros sondaicus) хаһан эрэ Соҕуруу-Илин Азияҕа, Ява уонна Суматра арыыларга киэҥник тарҕана сылдьыбыт эбит. Ол гынан баран бултааһын уонна маһы кэрдии ити көрүҥү сүтэ сыспыт. Билигин Аан дойду үрдүнэн сүүһү кыайбат ява носорога баар. Олор бары биир эрэ сиргэ олороллор — Ява арыы уһук арҕаа баар Уджунг-Кулон диэн национальнай пааркаҕа.

 

Уджунг-Кулон тропик тыанан хойуутук үүммүт буолан уонна олохсуйуутунан (расположению) носорог муоһун бултуур браконьердара кыайан тиийбэттэр. Ол иһин маннааҕы ява носорог ахсаана аччаабакка улам-улам элбээн иһэр. Учуонайдар кыыллар ахсааннарын пааркаҕа баар камера-ловушкаларынан кичэйэн көрөллөр.

 

2020 сыл кулун тутар ыйтан атырдьах ыйыгар дылы түспүт хаартыскалары чинчийэн баран специалистар икки тыһы биирдии оҕону төрөппүттэрин булбуттар. Саҥа төрөөбүт атыырга Лютер диэн ааты иҥэрбиттэр, онтон тыһытыгар — Хелен. Эбиллиини ааҕан туран көрүҥ бүттүүн ахсаана 74 кыылга тиийбит — быһа холоон уон сыл анараа өттүттэн 24 кыылынан элбэх. Төһө да ява носорога үүтүнэн иитээччилэртэн биир ордук сэдэх кыыл буоларын үрдүнэн, бытаан эбиллии бу көрүҥ сөргүйүө диэн эрэли биэрэр.

 

Төһө да Уджунг-Кулон бу кыылларга эҥкилэ суох сир буоларын үрдүнэн кини кыыл элбэх буоларыгар анала суох. Ону таһынан биир эрэ сиргэ иитии улахан кутталы үөскэтэр: холобура пааркаҕа носорогтарга кутталлаах инфекция киирдэҕинэ, эбэтэр ханнык эмит айылҕа алдьатыылаах иэдээнэ (стихийное бедствие) суоһатаҕына (холобура, чугастыы турар Анак Кракатау вулкан дэлби тэптэҕинэ) бу кыыл олуччу сүтүөн сөп. Ол иһин Индонезия былаастара ява носорогтарыгар куттала суох саҥа сири көрдүүллэр, сорох аҥаарын онно көһөрөөрүлэр.

 

Ява носоругуттан ураты Азияҕа өссө икки носорог көрүҥэ баар — индия (Rhinoceros unicornis) уонна суматра (Dicerorhinus sumatrensis) носорогтара. Бастакы көрүҥ ахсаана бүтэһик уон сылларга харыстабыл көмөтүнэн бигэтик (стабильно) элбээн иһэр, онтон иккис көрүҥ балаһыанньата олус кутталлаах. Суматра носорогун ахсаана сүүстэн аччаабыт уонна экспиэртэр санааларыгар көҥүлэ суох иитиитэ суох бу көрүҥ эстэр дбылҕалаах (обречен на вымирание).

 

N+1

#экология, #сахалыы

Избранное
Чтобы оставить комментарий, вам нужно авторизоваться или зарегистрироваться
Включите премодерацию комментариев
Все комментарии к этому посту будут опубликованы только после вашего подтверждения. Подробнее о премодерации
Обратная связь