home
user-header
    Дойдубутугар тас омуктар киириилэрин сүрүннүөххэ
    Федор_Лазаревич - 6 октября 2019 г., 22:29

     

    Ааспыт XX үйэ 90-с сылларыттан саҕалаан дойдубутугар дэмэкрээтийэни тутуу уонна ырыынак сыһыаннарыгар киирии күргүөмнээхтик саҕаламмыта, ол курдук судаарыстыбабыт 70-тан тахса сыл устата салҕанан барбыт сайдыытын суола муҥур буолан, аан дойду омуктарын олохторун сайдыытын сүллүүтүн тутуһан XXI үйэҕэ киирдибит. Отучча сыл сайдан кэлбит олохпут түмүгэ хобдох, кими да үөрдүбэт, астыннарбат. Ол курдук, дойдубут Аан дойду эргиэнин тэрилтэтигэр киирбитэ (Всемирная торговая организация) уонна дойдубутугар үп-харчы атын дойдулартан киириитэ, тахсыыта босхо баран, үлэһит илии ханнык баҕарар дойдуга баран үлэлииллэрэ көҥүл буолбута (глобализация) Саха сирин эмиэ тумнубата. Маннык майгы олоҕурбута Сахабыт сиригэр тас омук дьоно киириилэрэ, чуолаан Орто Аасыйа дойдуларыттан (киргиз, узбек, таджик) үлэлии, эргинэ, олоро кэлэллэрэ көҥүл босхо баран атыы-эргиэн, тутуу уонна да атын быстах үлэлэри үксүн кэлии дьонунан оҥоһуллар, үлэлэнэр буолла. Ол курдук киин куораппытыгар дьону таһар тэрилтэлэригэр (такси) араас тутуу үлэлэригэр, уулуссалары көрүүгэ-харайыыга, ыраастааһыҥҥа биллэрин курдук үксүгэр тас омук дьоно үлэлииллэрэ үгэскэ, сиэргэ кубулуйда. Бу дьон дьиэ-уот атыылаһан Итэҕэллэрин дьиэлэрин тутаннар өр кэмҥэ уһуннук эбэтэр букатыннаахтык олорор санаалаахтар баҕалаахтар. Биллэрин курдук, соҕуруу дойду омуктара элбэхтик төрүүр-ууһуур буоланнар олоҕура кэлбит дьон аҕыйах сыл иһигэр ахсааннара элбиир кыахтаах. Онон аҕыйах ахсааннаах Саха сирин төрүт омуктара кыра кэм иһигэр аҕыйах сылынан кэлии дьоҥҥо баһыйтарар кутталлара үөскүөн сөп, өскөтүн маннык хамсааһын салҕанан бардаҕына. Кэлии дьон үһүс улахан кутталларынан кинилэр олохтоох дьону, ыччаты бэйэлэрин Итэҕэллэригэр тардыылара, киллэриилэрэ буолар. Онно, сөп түбэһэрдии биһиги сахалар түҥ былыргаттан илдьэ сылдьар Үрүҥ Аар Таҥараҕа, Үрдүк Айыыларга үҥэр-сүктэр уруйдуур-айхаллыыр, ааттаһар-көрдөһөр майгылаах Улуу Итэҕэлбитин, баччааҥҥа диэри чопчулаан, сөргүтэ, тилиннэрэ

    Читать далее 1 105
    Саха Өрөспүүбүлүкэтин Ил Дарханыгар Николаев А. С. Саха Өрөспүүбүлүкэтин Судаарыстыбатын Мунньаҕын салайааччытыгар (Ил Түмэн) Гоголев П.В.
    Федор_Лазаревич - 12 июля 2019 г., 09:44

    Саха Өрөспүүбүлүкэтин Ил Дарханыгар Николаев А. С.

    Саха Өрөспүүбүлүкэтин Судаарыстыбатын Мунньаҕын салайааччытыгар (Ил Түмэн) Гоголев П.В.

     

    Аһаҕас сурук

    Читать далее 1 88
    Дьиэ-кэргэн туруга омукпут дьылҕатын быһаарыа
    Федор_Лазаревич - 22 июня 2019 г., 00:08
    Читать далее 2 2 153
    Туруорсуу
    Федор_Лазаревич - 15 мая 2019 г., 22:23

    Саха Өрөспүүбүлүкэтин Ил Дарханыгар

    А.С. Николаевка

     

    Саха Өрөспүүбүлүкэтин Судаарыстыбатын Мунньаҕын (Ил Түмэн)

    салайааччытыгар

    П.В. Гоголевка

    Үөһээ Бүлүү улууһун дьокутааттарын Сүбэтигэр Н.Н. Николаевка

     

     

    2019 сыл муус устар 24 күнүгэр Үөһээ-Бүлүү улууһун олохтоохторо төгүрүк остуолга мустан киһи этин-сиинин туругар (здоровье) аһыыр аспыт суолтатын туһунан улахан кэпсэтии, санаа атастаһыытын кэнниттэн манныгы бэлиэтиибит.

    Читать далее 137
    Киһи этин-сиинин туруга аһыыр аһылыктан улахан тутулуктаах
    Федор_Лазаревич - 2 мая 2019 г., 09:47

     

     

    Аан дойдубутугар баар сүүһүнэн ахсааннаах омуктар түөлбэлээн олорор сирдэригэр түҥ былыргаттан онно үүммүттэн, үөскүүртэн, төрүүртэн ас оҥостоннор аһаан баччааҥҥа диэри тиийэн кэллэхтэрэ. Түҥ былыр хаспахха олорор кэмнэригэр дьон Ийэ ууһунан олорор кэмнэригэр араас эгэлгэ үөнү-көйүүрү, от-мас силиһин, маска үүнэр отоннору аһылыкка тутталлара. Онтон кэлин дьон тааһы кырыылаан, уһуктаан охсор, анньар тэриллэри оҥостон улахан кыыллары бултаһар идэлэммиттэрэ. Ити кэмтэн ыла икки атах аһылыгын биир сүрүн көрүҥүнэн эт буолбута. Уонча тыһыынча сыл анараа өттүгэр икки атах сири таҥастаан, туорахтаах астары (бурдук) ыһан аһылыкка туттар буолбуттара уонна кыыл сүөһүлэри дьиэтитии саҕаламмыта. Онон, икки атах аһылыгын иккис улахан көрүҥүнэн бурдук, үүт, үүттэн оҥоһуллубут астар буолбуттара. Ол аата киһи аймах уонунан тыһыынча сыллар усталарыгар этинэн, үүтүнэн, бурдугунан аһаан күн бүгүнүгэр дылы тиийэн кэллэхпит.

    Читать далее 1 1 105
    Саха омугун дьылҕата – тыа сиригэр
    Федор_Лазаревич - 17 апреля 2019 г., 21:57
    Читать далее 101
    Саха омугун кэнгириэhигэр этии
    Федор_Лазаревич - 12 марта 2019 г., 21:51

          2019 сыл олунньу ый 15,16 куннэригэр буолбут Саха кэнгириэьигэр мин Үөьээ-Булуу улууьуттан делегат быьыытынан талыллан баран балыыьа5а киирэн кыайан мунньахха кыттыыны ылбатым. Онон кэнгириэс кыттыылаахтарын истиилэригэр уонна быьаарыыларыгар кэнгириэс аатыттан Саха сирин олохтоохторугар Ыцырыы суругу ыыппытым. Ону мунньа5ы ыытааччы сурукпар улахан бол5омтону уурбакка, суолта биэрбэккэ мунньах кыттылаахтарын истиилэригэр билиилэригэр таьаарбатылар,  суругу аа5ары улахацца уурбатылар. Ол иьин бу ыцырыы суругу уларыппакка хайдах баарынан дьон-сэргэ билиитигэр таьаарабын.

    Читать далее 1 1 167
    Итэҕэлбитин, сөргүтүү, тилиннэрии туһунан Этии
    Федор_Лазаревич - 3 ноября 2018 г., 22:02

     

     

      Саха омуга түҥ былыргаттан бэйэтэ туһунан Итэҕэллээх этэ уонна бу Итэҕэлбитин умна да быһыытыйдарбыт күн бүгүнүгэр диэри билинэн, өйдөөн, тутуһан кэллибит. XVII үйэсаҥатыгар нууччалар Саха сиригэр кэлэннэр сахалары бэйэлэрин судаарыстыбаларыгар холбоон, дьаһаах түһээнин күргүөмнээхтик уонна өлгөмнүк хомуйар туһуттан, дьону-сэргэни, сурукка-бичиккэ киллэрэн барбыттара. Онтон кэлин нуучча аҕабыыттара (Православная церковь) сахаларга төһө киһи өлбүтүн, төрөөбүтүн бэлиэтээн, нуучча Таҥаратыгар сүрэхтээн, нууччалыы ааттары, араспаанньалары иҥэрэллэрэ. Онон, үс үйэ кэриҥэ саха Итэҕэлин дьонтон-сэргэттэн туоратыы, умуннарыы күргүөмнээхтик барбыта. Ол кэнниттэн, дойдубутугар былаас уларыйан хомунньуустар Аан дойдуга Итэҕэл сайдыыны, мэһэйдиир, олоҕо суох сымыйа омсолоох билиини-көрүүнү тарҕатар, такайар диэн, дьон-сэргэ норуот олоҕуттан букатыннаахтык туораппыттара. Маннык хас да үйэ устата саха Итэҕэлин утумнаахтык дьаныһан туран, олохпутуттан туоратыы, умуннарыы түмүгэр, билигин Итэҕэлбитин билинэр, сиэрин-туомун тутуһар дьон-сэргэ араҥата аҕыйаата, чуолаан үүнэр көлүөнэбитин, эдэр ыччаттарбытын Итэҕэлбитигэр сыһыарыы, такайыы, төрүт майгылары иҥэрии туһунан толкуйдаабат, кыһаллыбат буоллубут. Маннык Итэҕэл битигэр ээл-дээ лсыһыан олоҕурбутунан ким да, туохха да кыһаллыбатынан, кэлии омуктар, Саха сиригэр күргүөмнээхтик өтөн киирэннэр, күүстээх Итэҕэллээх буоланнар, куораттарбытыгар бэйэлэрин Итэҕэллэрин дьиэлэрин харыыта суох туталлар, эдэр ыччаттарбытын угуйар кутталлаахтар.

    Читать далее 221
    Үөһээ Бүлүү улууһун Дьокутааттарын Сүбэтигэр этии
    Федор_Лазаревич - 12 октября 2018 г., 20:50

    Үөһээ Бүлүү улууһун

    Дьокутааттарын Сэбиэтин

    Салайааччытыгар  Николаев Николай Николаевичка,

    Үөһээ Бүлүү улууһун

    Дьокутааттарын Сүбэтигэр

     

    Этии

             2018 с. Алтынньы ый 9 күнүгэр биһиги Үөһээ-Бүлүү улууһун олохтоохторо Тулалыыр Ийэ айылҕабыт уонна киһи этин-сиинин туругун (здоровье) туһунан Төгүрүк остуолга мустан, санаа атастаһыытын уонна киэҥ кэпсэтии кэнниттэн манныгы бэлиэтиибит.

    Читать далее 1 159
    "Сомоҕо Күүс" дьон-сэргэ тэрилтэтин сугулааныгар этии
    Федор_Лазаревич - 9 июля 2018 г., 23:18

    Үтүө-мааны “Сомоҕо күүс” дьон-сэргэ тэрилтэтин сугулаанын кыттыылаахтара!

     

           Эһиги мунньаххытыгар барар кыаҕа суохпунан бэйэм санааларбын бу сурук нөҥүө тиэрдэргэ күһэлинним. “Сомоҕо күүс” дьон-сэргэ тэрийбит тэрилтэтин (общественные организации) бастакы тэрийээччилэрэ араас партия кыттыылаахтарынан уонна да атын туохха да кыттыбатах дьон күүстэринэн тэриллибитэ. Ол түмүгэр “Сомоҕо күүс” 17 сыл киин куорат аҕа баһылыгын таларга сорох дьоно “Биир ньыгыл Арассыыйа” баартыйа киһитин, онтон атыттара барыларын утаран быыбарга икки аҥыы хайдыспыттара. Бу быйыл буолбут Арассыыйа Быыбарыгар эмиэ хас да хайысханан хайдыһан быыбарга кытыннылар. Ол курдук сорох Путины, сорох Грудинины, оттон сорохторо олох да быыбарга кыттыбатылар. Мантан көстөрүнэн араас баартыйалартан кыттыбыт тус-туһунан көрүүлээх дьон биир санааҕа түмсэн биир суолу, биир сүллүүнү тутуһар кыахтара суоҕун ааспыт быыбардар арылхайдык көрдөрдүлэр. Ханнык баҕарар баартыйа, ханнык баҕарар дьон-сэргэ тэрилтэлэрэ (общественные организации) үлэлэрин түмүктэрэ хаһан баҕарар быыбарга кыттыынан уонна онно ситиһиилэринэн быһаарыллар.

    Читать далее 230
    Ынырыы сурук
    Федор_Лазаревич - 28 июня 2018 г., 21:33
    Читать далее 377
    Туруорсуу (Аһаҕас сурук)
    Федор_Лазаревич - 15 июня 2018 г., 19:28

    Саха Өрөспүүбүлүкэтин

    Ил Дарханын эбээһинэһин

    толорооччу

     

    Николаев А. С.

    Саха Өрөспүүбүлүкэтин

    Судаарыстыбатын

    Мунньаҕын

    Салайааччытыгар

    Жирков А. Н.

     

             2018 сыл ыам ыйын 29 күнүгэр Үөһээ-Бүлүү улууһун олохтоохторо Итэҕэлбитин сөргүтүү, тилиннэрии уонна ыһыаҕы ыһыы майгытын тула улахан кэпсэтии, санаа атастаһыыта уонна дьүүллэһии кэнниттэн маннык түмүктэргэ кэллибит.

    Читать далее 2 2 215
    Туруорсуу (Аһаҕас сурук)
    Федор_Лазаревич - 26 мая 2018 г., 23:59

    Саха Өрөспүүбүлүкэтин

    Ил Дарханыгар

    Борисов Е. А.

    Судаарыстыба Мунньаҕын

    (Ил Түмэн) салайааччытыгар

    Жирков А. Н.

    Туруорсуу

    (Аһаҕас сурук)

             2018 сыл, муус устар 26 күнүгэр Үөһээ-Бүлүү улууһун олохтоохторо Саха сиригэр сиртэн хостонор баайы туһаҕа таһаарыы, туһаныы туһунан тула Төгүрүк остуолга мустан киэҥ санаа атастаһыыта уонна кэпсэтии, дьүүллэһии кэнниттэн манныгы бэлиэтиибит.

    Читать далее 293
    Төрүт майгы сатарыйыыта омугу эhэр суол
    Федор_Лазаревич - 27 марта 2018 г., 21:02

     

     

    Икки атах туҥ былыргыттан Ийэ ууhунан олорор кэмиттэн саҕалаан оҕолорун, уунэр көлуөнэни орто дойдуга тыыннаах баар буолалларын туьугар иитэллэрэ – такайаллара. Ол курдук бэйдиэ барыма, тыытыма, алдьатыма диэн бобуу хааччах баарын оҕо олох кыратыттан өйдуу билэ уөрэнэр.Оҕо кыратыттан дьонун батыьан араас кыра улэлэри, сорудахтары толорорго уөрэнэр. Онтон кэлин эр киьи Ийэ ууьугар кууьэ дьоҕура, кыаҕа улаатан баьылыыр көьулуур суолталанан барбыта.

    Читать далее 1 250
    Саха сирин олохтоохторугар Ынырыы сурук
    Федор_Лазаревич - 4 марта 2018 г., 00:54

     

     

    2017 с.   Ахсынньы ый  20      кунугэр ҮӨьээ-Булуу улууhун олохтоохторо төгүрүк остуолга мустан ХХI уйэҕэ саха омугун дьылҕатын тула улахан кэпсэтии уонна дьууллэһии кэнниттэн манныгы бэлиэтиибит: Сэбиэскэй былаас ыhыллыбытын кэннэ                              Саха   сирэ дэмэкрээтийэ уонна ырыынак сыьыаннарыгар киирэн Ар5аа сайдыылаах омуктар олохторун суллуулэрин тутуьан уйэ чиэппэриттэн ордук кэм олорон кэлбит олохпут  костуулэрэ  хобдох , кими да уордубэт.

    Читать далее 2 585
    Дэмэкрээтийэ-олох сайдыытын мэктиэтэ
    Федор_Лазаревич - 6 ноября 2017 г., 18:29

     

     

        Дэмэкрээтийэ диэн «грек омук» тылынан «demos» - народ + cratos –власть диэн тыллартан турар. Ол аата дэмэкрээтийэ диэн норуот былааһа буолар. Бу этиллибит Арассыыйа Төрүт Сокуонугар сурулла сылдьар: Российская Федерация – Россия есть демократическое федеративное правовое государство с республиканской формой правления (1 ч.  ст.1     Конституция РФ), онон Арассыыйа элбэх омуктартан уонна сирдэртэн турар (федеративное), норуот былааһын өрө тутар олохтуур (демократическое) уонна киһи кыахтарын уонна көҥуллэрин (права и свободы) араҥаччылыыр (правовое) судаарыстыба буоларын этэр биллэрэр. Онон Арассыыйаҕа норуот былааһа олоҕурбутунан дойдуга былааһы олохтуур, баар буоларын тэрийэр соҕотох күүһунэн дьон-сэргэ (народ) (граждане) буолалларын Төрут Сокуон бигэргэтэр-

    Читать далее 248
    Сирбит-дойдубут,омукпут ааттарыгар болҕомтону!
    Федор_Лазаревич - 25 августа 2017 г., 21:29

     

     

       XVI уйэ бутуутэ нуучча хаһаактара Сибиири сэриилээн баьылаан барбыттара. Онтон XVII үйэ саҕаланыытыгар хаһаактар Илин Сибиир диэкки кэлбиттэрэ. Кинилэр Сибиир көс биистэрин көрсөннөр алтыһаннар Илин улахан өрүс хочолорунан, аралларынан «яколар» диэн омуктар баалларын истибиттэрэ. Онон, нуучча хаһаактара Саха сиригэр кэлэллэригэр сахалар диэн туспа омуктар баалларын билэллэрэ. Устунан нучча хаһаактара сахалары «якуттар» диэн судургутук ааттаабыттара. Дьиҥинэн сахалыы билбэт тоҥ биис уустар «саха» диэн тылы сатаан ааттаабаккалар «яко» диэбиттэрин билигин биһиги «якуттар» буола сылдьабыт. Ол курдук Г.Лэмб былыр Амур таһынан олорбут биис устара Чыҥыс Хаан бииһин ууһун (омугун) «якко-монгол» диэн ааттыылларын суруйбута (стр.21 Чингисхан, Москва, 2007 г.). Ол аата көс биистэр саханы эмиэ «якко» дииллэр эбит, оттон «монгол» диэн тылы билиҥҥи монголлар туох тылын билбэттэр. Дьиҥинэн «монгол» диэн тыл сахалыы «могул» (кугас) диэн тылтан үөскээбит буолуохтаах. Оччотугар Чыҥыс Хаан омугунан могул саха буолар, кугас баттахтаах, бытыктаах саха буолар.

    Читать далее 1 331
    Омукпут чөл буоларыгар кыһаллыахха!
    Федор_Лазаревич - 16 июня 2017 г., 23:08

     

    Ханнык баҕарар омук орто дойдуга чөл буоларын ахсаан өттүнэн элбиирин сайдарын, ол аата туспа омук быһыытынан баар буоларын хааччыйар суолунан Үрүҥ Аар Таҥара, Үрдүк Айыылар орто дойдуга туох баар тыынар-тыыннаах, хамсыыр-харамай барыта, ол иһигэр киһи омук көмүскэнэр, харыстанар майгыларын олохтообуттара, оҥорбуттара буолар. Ол көмүскэнэр майгыны билигин үөрэхтээхтэр омук сүбэринитиэтэ диэнинэн билинэллэр. Омук сүбэринитиэтэ омук орто дойдуга баар буолуоҕуттан бэйэтин айылгытыгар баар чинчитэ буолар, ол аата сүбэринитиэти билиммэт буоллахпытына омугу билиммэппит кэриэтэ. Омук уонна кини сүбэринитиэтэ быстыспат биир ситимнээхтэр, биир айылгылаахтар. Онон, омук бэйэтэ туспа баһылаан-көһүлээн, туһанан олорор сиригэр хайдах туох дьаһанан олорорун быһаарыыта бэйэтин муҥутуур кыаҕа уонна атын ханнык да тас омуктары кытта туох сыһыаны олохтуурун бэйэтэ кимтэн да ыйыппакка быһаарар кыаҕа сүбэринитиэт диэн ааттанар (верховенство во внутренних делах, независимость во внешних делах)

    Читать далее 261
    Мунньах кэнниттэн санаалар
    Федор_Лазаревич - 11 мая 2017 г., 12:33

     

    2017 сыл, кулун тутар 5-6 күннэригэр буолан ааспыт Саха сирин Аҕаларын улахан мунньахтара (съезд) буолан ааста. Бу мунньахха сүрүн көрүллэр суолунан Аҕа суолтатын үрдэтии, кини дьиэ-кэргэҥҥэ дьаһайар, быһаарар олохтуур, оҥорор кыаҕын сайыннарар, тутуһуннарар үрдэтэр туһунан кэпсэтиилэр мунньах бастакы күнүгэр үс сиринэн арахсан буолла. Мунньах иккис күнүгэр мунньах кыттыылаахтара бары түмсэн хас да сиринэн буолбут кэпсэтиилэр түмүктэринэн мунньах түмүк быһаарыытын барылын улахан дьүллэһиитэ суох ылыннылар. Дьиҥинэн түмүк быһаарыыны (резолюция) хас биирдии көрүҥнэринэн (пууннарынан) арааран ылыныахха баара. Онон, түмүк быһаарыыбыт мунньаҕы салайан тэрийэн ыыппыт дьон бүтэһиктээхтик сааһылаан чочуйан оҥорон суруйалларыгар (редакциялаан) бэрилиннэ. Мунньах иккис күнүгэр (пленарное заседание) мунньахха кэлбит аҕалартан 5-6 эрэ киһи тыл эппитэ биһиги санаабытыгар олох аҕыйах. Дьиҥинэн бу мунньахха элбэх киһи тыл этэн, санаа атастаһан түмүк быһаарыыга этии оҥоруохтаах этилэр, ол суох. Бүтэһиккэ быһаарыы ылыллар кэмигэр мин олорор сирбиттэн туран быһаарыыга (резолюция) эбии киллэрэрдээхпин диэн санаабын эттим.

    Читать далее 1 299
    Аһаҕас сурук (Туруорсуу)
    Федор_Лазаревич - 6 апреля 2017 г., 12:24

    Саха Өрөспүүбүлүкэтин

    Ил Дарханыгар

    Е. А. Борисовка

    Саха Өрөспүүбүлүкэтин

    Судаарыстыбатын

    Мунньаҕын

    (Ил Түмэн)

    салайааччытыгар

    А. Н. Жирковка

    Аһаҕас сурук

    (Туруорсуу)

                        Саха сиригэр саха тыла төһө да Судаарыстыбаннай таһымнаах тылынан билиниллибитин үрдүнэн, Өрөспүүбүлүкэ үрдүкү салайар тэрилтэлэригэр араас таһымнаах мунньахтар (совещании, заседании, конференции, дебаты парламента и т. д.) нуучча тылынан эрэ ыытыллаллар, оннооҕор сахалар түөлбэлээн олорор сорох улуустарын олохтоох бэйэни салайыныы тэрилтэлэригэр кэпсэтии, дьүүллэһии эмиэ нууччалыы ыытыллаллара баар суол. Тыа сирин улуустарыгар олохтоох бэйэни салайыныы тэрилтэлэринэн ылыллар араас дьаһаллар, быһаарыылар, уураахтар нуучча тылынан суруллаллара хобдох үгэскэ кубулуйда. Кыра оҕону иитэр тэрилтэлэргэ уонна үөрэх кыһаларыгар саха оҕолорун сахалыы иитии, саха майгытыгар такайыы билиҥҥитэ олох мөлтөх, ол курдук бу тэрилтэлэргэ иитии үөрэтии үксэ нуучча тылынан буолар. Араас судаарыстыба уонна да атын тэрилтэлэргэ куолу, сурук-бичик кэпсэтии үксэ барытын кэриэтэ нуучча тылынан буолара биллэр. Онон, сахабыт тыла туттуллар эйгэтэ кыараан уонна олохпут сайдыытын түктэри көстүүлэринэн сыыһыран, буомуран дьиэ-кэргэн кэпсэтэр эрэ тылыгар кубулуйда. Сайдыыбыт маннык  тэтиминэн бу этиллибит хайысхаларынан бардаҕына саха тыла XXI үйэҕэ бааһынай тылыгар кубулуйан устунан суураллан, симэлийэн орто дойдуттан суох буоларын туох да тохтотуо суоҕа, ону өйдүөххэ баара. Тыла суох омук (нация) омук быһыытынан баар буолар кыаҕа суох.

    Читать далее 1 299
Обратная связь