home
user-header

                        
                        
Саха тыла сутэрэ аҕыйах сыл хаалбыт эбит
DearDear 17 февраля 2020 г., 12:36 1611

Өрөбүллэргэ олорон инстаграм ситимҥэ @kyoregei_blog диэни буллум. Саха биллэр дьоно - Сардаана Авксентьева, Айал Лазарев, Мисс Якутия Лилия Корякина, Аскалон Павлов уонна да атыттар олоҥхоттон быһа тардыыны чаас чааһынан арааран кэпсииллэр. Көрөргө үчүгэй, аныгы үйэҕэ аныгы ньыманнан саха тылын сөргүтүү үлэтэ саҕаламмыта үөрдэр. Ити блогка этэллэр: саха тыла сүтэн эрэр, биһиги оҕолорбутугар биэрбэтэх тылбытын кинилэр оҕолоругар сатаан биэрэр кыахтара суох диэн.

Кырдьык оннук курдук. Билиҥҥи кэмҥэ сахалыы саҥарар саха оҕото олус аҕыйаата. Ону үрдүнэн биһиги бэйэбит да, биһиги көлүөнэ ону сүтэрэн эрэбит.

Москваҕа үөрэнэ сырыттахпына тылларын умнубут омуктар биһигини, сахалары, сөҕө, убаастыы көрөллөрө, бэйэлэрэ тылларын билбэттэриттэн мунаахсыйаллара. Ону бу куорат иһиттэн тахса илик дьон олох өйдөөбөттөр. Барыта баар баарынан курдук саныыллар. Атын омуктары кытта атын омук сиригэр алтыспыттара буоллар национальнай самоидентификация быдан барыа этэ да, онно барарга үп наада.

Саха буолар диэн итирэ итирэ ларектары ыһааһын буолбатах, "Мин сахабын!" диэн орулааһын буолбатах. Саха буолуу диэн аан маҥнайгыннан тылы туһаныы. Окошка посмотрилыыр тылы буолбатах, сыыһа суох тылы туһаныы. Онтон бэйэ бэйэни ытыктааһын. Эн саха буолан төрөөртун да Саха сиригэр тойон буолбатаххын, эн үтүө саха майгытынан сырыттаххына, кэргэҥҥин, оҕолоргун, төрөппүттэргин, айылҕаҕын сахалыы бүөбэйдээтэххинэ эрэ саха омук салҕааччыта буолаҕын.

#сахалыы бэнидиэнник

Избранное
  • 17 февраля 2020 г., 13:34
    VlZ   Пожаловаться

    Суус бырыhыан себулэhэбин.

    Хас биирдиибит ыраастык, уустаан-ураннаан тереебут тылбытынан кэпсэтиэхтээхпит.

  • 17 февраля 2020 г., 13:39
    karapot   Пожаловаться

    Олус сөпкө суруйбуккун. Саха кылааhыгар да үөрэнэр оҕолор сахалыы кэпсэппэттэр. Онтон хомойобун. Учууталбыт санатан, хаайан туран эттэҕинэ, ыххайдаҕына эрэ нэhиилэ аҕыйах тылы быктаран абырыыллар. Сахалыы "суржик" тыл тарҕанан дьиҥ саха тылын баhыйда. Ол мин санаабар дьон сахалыы аахпатыттан. Бэйэлэрэ сахалыы аахпат дьон эгэ оҕолоругар ааҕыахтара дуо? Тылы кинигэ эрэ байытар ээ

    • Автор
      17 февраля 2020 г., 15:01
      DearDear   Пожаловаться

      karapot, Мин бэйэм да сахалыы аахпаппын онно бириэмэ наада. Оннук, мин курдук, дьоҥҥо судургу соҕус суол наада

      • 17 февраля 2020 г., 15:19
        karapot   Пожаловаться

        DearDear, оччоҕо эн хайдах гынаҕын? дьиэҕитигэр сахалыы кэпсэтэҕит, онон языковая среда бүтэр дуо?) тыл эйгэтэ олох суох, мин санаабар, оҕолорго баҕас саарбаҕа суох

        • Автор
          17 февраля 2020 г., 15:26
          DearDear   Пожаловаться

          karapot, оннук эрэ оттон. Средаланныннар диэн саамай сахалыы детсад, оскуола талыллыбыта да барыта нууччалыы онтуобут син биир. Оннооҕор аатырбыт Айыы кыһатыгар оҕолор бары нууччалыы кэпсэтэллэр үһү ди. Ол иһин этэбин - контент наада диэн.

    • 17 февраля 2020 г., 16:54
      Kori_Night   Пожаловаться

      karapot, олус үчүгэй этии. Ону мин сахалыы олох аахпаппын. Интириэһиргиир суруйааччыларбын сахалыы тылбаастаабаттар. Оттон бэйэбит суруйаачыларбытын классиканы эрэ ааҕыахха син. А так аныгы кинигэлэр детективтар, любовнайдар, боевиктар игин дии. Не интересно. Миэхэ фантастика, хорор, фентези наада.

      • 17 февраля 2020 г., 16:58
        karapot   Пожаловаться

        Kori_Night, сахалыы тылбаас отой суох кэриэтэ билигин, хомойуох иhин

      • Автор
        17 февраля 2020 г., 17:10
        DearDear   Пожаловаться

        Kori_Night, биьиэхэ урут абааьылаах кэпсээннэрдээх кинигэ баар этэ чараас хахтаах. Ону аага аага куттан да куттан уонна син биир хостоон хаста да аагыллыбыта

        • 17 февраля 2020 г., 17:26
          Kori_Night   Пожаловаться

          DearDear, ол биир чаас ааҕыллар кинигэ буоллаҕа дии. Мин курдук книжнай чиэрбэгэ саҥаттан саҥа үчүгэй кинигэ наада. Абааһылаах кинигэлэр сахалыы банальнай баҕайы буолааччылар уонна. Лавкрафт, Стивен Кинг игин курдук суруйааччылар сахаҕа үөскүү иликтэр.

          • Автор
            17 февраля 2020 г., 17:41
            DearDear   Пожаловаться

            Kori_Night, нууччаларга бааллар да оннуктар? Ол аан дойдутаагы эпоха дьоно буо

            • 17 февраля 2020 г., 18:04
              Kori_Night   Пожаловаться

              DearDear, нууччаларга Лукьянов уонна Глуховский таптыыр суруйааччыларым. Фантастиканы суруйаллар

              • Автор
                17 февраля 2020 г., 18:49
                DearDear   Пожаловаться

                Kori_Night, метрону сахалыы сатаан санаабытым инник аныгылыы фантастикага аныгылыы тыл наада эбит. Сахалыы: "Бааска саатын ылаат 5 сыл саьан сыппыт аргагыттан сэмээр енейде. Арай тебетун иьэ куп куугунас буолла. "Бааскыаа, кэл биьиэхээээ, куерчэххин ытый...хааннын кут..." диэн туерт харахтаах, уп уьун илиилээх кымырдагас курдук киьи кинини тынкынаан ынырда. Бааска барытын умнан туран ол диэки хаамта. Кини тула тэтэркэй буруо тэлгэннэ...кэнниттэн Мааппыйа куттаммыт харагынан кини батыста, ус оготун кууьан харагын уутун сотто хаалла..."

                Индиэбит курдук да?

          • 17 февраля 2020 г., 19:12
            apos555   Пожаловаться

            Kori_Night, олоҥхолору барытын аахпытын? Ынырыккын дьи

  • 17 февраля 2020 г., 13:42
    VlZ   Пожаловаться

    Хата бу мантан сиэттэрэн, тебебер биир толкуй киирдэ.

    Саха норуотунай бириэмийэтин олохтуохха сеп эбит. Атыы-эргиэн, дьон,н,о-сэргэ5э ен,е он,орор тэрилтэлэргэ анаан, саха тылын туhанарга теhе ке5улээбитинэн. Холобура улэлиир кэмин сахалыы суруйуута, сахалыы  тылынан кэпсэтэллэрэ о.д.а.

    Бу бириэмийэ5э билин,н,и туругунан Азбука канцелярия ма5аhыыннара хапсар кыахтара суох, то5о диэтэргин биhиги быраабылабытынан сахалыы кэпсэтэр бобуллар дииллэр уо.д.а. федеральнай атыы ситимнэрэ (сеть). 

    • Автор
      17 февраля 2020 г., 14:59
      DearDear   Пожаловаться

      VlZ, оннук хамсыа суога. Биллэр турар, сахалыы сурук харах далыгар элбэгэ учугэй, ол эрэн аныгы үйэҕэ элбэх сахалыы контент наада. Оҕолор интириэһиргииллэрин гына. Холобура ити Сноу Войс игин уолаттарын сүрдээҕин көрөллөр, кинилэрдээх сахалыы ютуб таһаапыыларын игин. Алена Алексееваны сахалыы саҥардыахха! Игиндиигинда

      • 17 февраля 2020 г., 15:46
        VlZ   Пожаловаться

        DearDear, то5о табыллыа суо5а диигин?

        Предпринимателларга оннук маннык рейтингнарга миэстэ биэрэр бэлэм реклама буолла5а дии. Теhетун да иhин сахалар куоракка атыылаhааччы 70% ылаллар чугас улуустары киллэрэн туран.

        • Автор
          17 февраля 2020 г., 16:13
          DearDear   Пожаловаться

          VlZ, предприниматель быьыытынан этэбин - дьон вывеска, табличка аахпат утуу-субуу ус табличка да ыйаатахха Син биир кербеттер онон анаан-минээн керуллэргэ Саха тылын киллэриэххэ наада

      • 17 февраля 2020 г., 16:58
        karapot   Пожаловаться

        DearDear, кырдьык да. Алена Алексееваны сахалыы!

      • 17 февраля 2020 г., 19:18
        apos555   Пожаловаться

        DearDear, Алена саҥарбат буо, арай биир эмэ эрэ биэриитин сахалыы ыытыан сөп

  • 17 февраля 2020 г., 15:49
    VlZ   Пожаловаться

    Саха тыла этэргэ дылы муодунай буолуохтаах. Биллэр дьоммут сахалыы санаран-кэпсэтэн холобур буолаллар. Медийнай дьоннор эмиэ. 

  • 17 февраля 2020 г., 15:55
    rogin87   Пожаловаться

    саамай түҥкэтэх дэриэбинэҕэ 5 саастаах племяннигым нууччалыы эрэ саҥарар. сахалыы истэр, нууччалыы эппиэттиир. тэриэлкэттэн (спутниковай) үөрэммит.

  • 17 февраля 2020 г., 17:05
    Kori_Night   Пожаловаться

    Глобализация буолан сахалыы тыл өлөрө биллэр. Это естественно. Оннооҕор дэриэбинэ оҕолоро билигин нууччалыы өйдөөх буолбуттар. Мин племяннигым дэриэбинэ оҕото да, нууччалыы толкуйдуур курдук. Сахалыы нэһиилэ ааҕар, нууччалыы дьэ ордук түргэнник уонна чэпчэкитик ааҕар. Мин бэйэм дэриэбинэ оҕотобун, сахалыы кинигэлэри ааҕан улааппытым. Билигин сахалыы кинигэни, хаһыаты ааҕары гыннахпына төбөм иһигэр тылым тосто сыһар. Олох түргэтээн иһэр, информация элбээн иһэр. Онно гибкай уонна распространеннай тыллар эрэ туһаналлар. Сахалыы саҥарарга, суруйарга, ааҕарга арай бириэмэ суох буолбут курдук. Сотору тылбыт елер. Ону хайдах да гынар кыахпыт суох.

    • Автор
      17 февраля 2020 г., 17:12
      DearDear   Пожаловаться

      Kori_Night, уустаан-ураннаан санарбакка эрэ саатар бар кэл диэни санарбаттар. Ол да багалаах буолан эрэр

  • 17 февраля 2020 г., 19:14
    дьэдьэболодьа   Пожаловаться

    Синньигэс харахтаах азиат , нууччалыы эрэ тыбыыра сылдьара олох барсыбат

  • 18 февраля 2020 г., 00:09
    БГС   Пожаловаться

    Оннук! Саха тыла баар - Саха омуга баар(сирэйин ханнык да омук буоллун, сахалыы санарар буол да саха5ын). Тыл суттэ да омук быьыытынан эстии барар. Оголор ешка ньууччалыы санараллар :)) тереппуттэрэ теье эмэ сахалыы санардарбыт, детсадпыт сахалыы эмиэ эрээри.

    • Автор
      18 февраля 2020 г., 01:49
      DearDear   Пожаловаться

      БГС, нервачкалар диэн Ону биһиги баһыйтарымыахха наада. Сорох төрөппүттэр, биирдэ эмит мин даҕаны, сахалыы быһаарыахтарын сүрэҕэлдьээн нууччалыы кэпсэтэллэр. Итинниги саатар көрүммүт киһи. Оччоҕуна да оҕо да биһиги да тылбыт кругозораа улаатыа этэ

  • 18 февраля 2020 г., 12:23
    VlZ   Пожаловаться

    Туох барыта кыраттан са5аланар. Ол иhин тылбытын кыратык да атарыхсатыа, кейгетуе суохтаахпыт. Ол хас да биллэрии ыйаа, ким да аахайбат диэн буолбатах. Дьон аахайар, туора дьон ессе ордук ейдеен-бол5ойон керер-истэр. Дьоппуоннар курдук буолуохтаахпыт, ис турукпутун илдьэ сылдьыахтаахпыт.

    Онтон элбэх атын сиргэ, атын омук быыhыгар олорор буоллахпытына эрмээннэр курдук буолуохтаахпыт, бэйэ икки ардыгар, о5олорбутун кытары еруу тереебут тылбытынан кэпсэтиэхтээхпит. 

  • 18 февраля 2020 г., 13:10
    Дэгни_Таггарт   Пожаловаться

    Сап-саха тереппуттэрдээх уонна сахалыы ейдеебет о5ону кордохпунэ бу о5о барахсаны ютуб, телевизор ииппит эбит диэн керебун, кыра эрдэ5эр а5ата остуоруйа кэпсээбэтэх, ийэтэ ырыа ыллаабатах, ол оннугар  телефон, телевизор туттарбыттар) 

  • 18 февраля 2020 г., 13:39
    Тыыраахы   Пожаловаться

    Төрөппүттэр оҕолорун кытта сахалыы кэпсэпэттэр, биһи культурабытыгар үөрэппэттэр...

     

    Планшет эбэтэр телефон биэрэллэр, мэһэйдээбэтин диэн - ону оҕолоро нучча мультфильмнары, биэриилэри көрөн оҕо ТӨРӨӨБҮТ ТЫЛА НУУЧЧА ТЫЛА БУОЛАР.

  • 18 февраля 2020 г., 13:49
    Яна_К   Пожаловаться

    Иэдээн, анараа дойдуга тиийдэхпитинэ, эһэлэрбит-эбэлэрбит оройбутун хаһаллара буолуо))

  • 18 февраля 2020 г., 14:30
    Temeljigen   Пожаловаться

    Махтал, бу теманы көтөхпүккэр

  • 18 февраля 2020 г., 15:20
    Rim05   Пожаловаться

    Тыл киьиэхэ туохха бэриллэр? Тугу туьалыыр? Дьону кытта алтыьарга, кэпсэтэргэ, быьаарсарга. Атын суох. Олонхо биллэн турар баай тыллаах, но онтон билинни олоххо туьа суох. Ону-маны онорон корон, ойтон айан - саха тыла саха дьонун инникитэ, сайдар кэскилэ, тыла суох бутэбит диилэрин ылыммаппын. Аан дойду дьонун кытта тэннэ аахсарга, сайдарга нуучча тылын, атын омук тылларын билиэххэ наада. Саха национальнай оскуолатын концепцията диэн хамсааьын саха ыччатын сайдыытын (в целом, возможно есть отдельные люди) бытаарта диэтэххэ улаханнык сыыспатым буолуо. Туох баар сайдыы тородо атын омуктартан киирэр. Бэйэбит сирбитигэр, бэйэбит тылбытынан саптан баран олордубут да, сайдыыттан уйэлэргэ хаалабыт. Онон наьаа туьумэн. Дьон бэйэлэрэ биллиннэр, ханнык тылынан санаралларын. Ону туорайдаьыман, уо5умэн, мо5умэн. Миигин эмиэ мо5умэн. Бэйэ5ит санаа5ытын холкутук этин, быьаарын, обоснуйдаан.  

  • 18 февраля 2020 г., 15:23
    Mars_Attack   Пожаловаться

    Меня бесит, как в мессенджерах и соцсетях пишут типа сокращённо "онук буо" и тд. А так, если фоном включать радио и ТВ на якутском, кажется, правильное произношение лучше "впитывается". Просто рил контент хайдах эрэ, киһини тыыппат. Мин бүтэһик сылларга сахалыы сөпкө саҥарарга саҥаттан үөрэнэ сылдьар курдуккпун, аахпатым биллэр, лексиконум барыта разговорнай, лоол.

    По сабжу - думаю, язык вымереть не вымрет, но над качеством материалов, контента надо работать дальше, те же ютуб каналы на родном, в интересной, востребованной подаче и тд, придумывать и подхватывать крутые инициативы, ну, хотя, так-то и сейчас на месте не стоим, мне кажется. Как никогда много всего на родном, даже вот Министр инноваций пытается в якутский

    • 18 февраля 2020 г., 15:24
      Mars_Attack   Пожаловаться

      Сорян, конечно, за комменты на русском, мне печатать с телефона так удобнее. На компе болелимение быстро печатаю сахалыы тылбынан

  • 18 февраля 2020 г., 16:48
    RLU   Пожаловаться

    Мин ити якутскай языгы искожайдыылларын отой приветствуйдаабаппын!

  • 18 февраля 2020 г., 17:49
    sepang   Пожаловаться

    Холобур наада ыччакка. Мин саныахпар эдэр дьонтон сахатын тылын бэркэ баьылаабыт, санаатын уус-ураннык тириэрдэр Китжа баар. Аныгы "сулустартан" уонна хайалара буоллар. Сэнээрдэр контент, ырыа, сериал наада. Мин бэйэм эмиэ тереебут сирбиттэн тэйэн баран биирдэ дьиннээхтик ейдеебутум, киьи тереебут тыла сурэгин ортотунан киирэр диэн.

  • 18 февраля 2020 г., 17:50
    sepang   Пожаловаться

    Холобур наада ыччакка. Мин саныахпар эдэр дьонтон сахатын тылын бэркэ баьылаабыт, санаатын уус-ураннык тириэрдэр Китжа баар. Аныгы "сулустартан" уонна хайалара буоллар. Сэнээрдэр контент, ырыа, сериал наада. Мин бэйэм эмиэ тереебут сирбиттэн тэйэн баран биирдэ дьиннээхтик ейдеебутум, киьи тереебут тыла сурэгин ортотунан киирэр диэн.

  • 18 февраля 2020 г., 17:51
    sepang   Пожаловаться

    Холобур наада ыччакка. Мин саныахпар эдэр дьонтон сахатын тылын бэркэ баьылаабыт, санаатын уус-ураннык тириэрдэр Китжа баар. Аныгы "сулустартан" уонна хайалара буоллар. Сэнээрдэр контент, ырыа, сериал наада. Мин бэйэм эмиэ тереебут сирбиттэн тэйэн баран биирдэ дьиннээхтик ейдеебутум, киьи тереебут тыла сурэгин ортотунан киирэр диэн.

  • 18 февраля 2020 г., 17:51
    sepang   Пожаловаться

    Холобур наада ыччакка. Мин саныахпар эдэр дьонтон сахатын тылын бэркэ баьылаабыт, санаатын уус-ураннык тириэрдэр Китжа баар. Аныгы "сулустартан" уонна хайалара буоллар. Сэнээрдэр контент, ырыа, сериал наада. Мин бэйэм эмиэ тереебут сирбиттэн тэйэн баран биирдэ дьиннээхтик ейдеебутум, киьи тереебут тыла сурэгин ортотунан киирэр диэн.

  • 18 февраля 2020 г., 18:07
    xotabi4   Пожаловаться

    окошко посмотрилаа (с) дии сырыттахпыт ди

  • 18 февраля 2020 г., 18:13
    T1000   Пожаловаться

    Пока из сахаязычного нормальное есть только детские книги для малышей. Что есть в инфопространстве для молодежи из родного языка? Кыым? Нвк?. Отсюда и проблема. Поколение постарше не озаботилось контентом для молодежи, и последствия таковы, что на якутском языке смотреть и читать нечего. 

  • 18 февраля 2020 г., 18:36
    жаворонок_2012   Пожаловаться

    "мунаахсыйаллара" диэн ордугар "санаарҕыыллара" эбэтэр "мунчаараллара " диэн ордук барсар курдук.

  • 18 февраля 2020 г., 18:52
    Enfield   Пожаловаться

    Оҕо үксүн ийэтин кытта алтыһар. Ийэтэ ханнык тылы оҕотугар иҥэрэрэ киниттэн тутулуктаах. Ол иһин ийэ тыл дэнэр. Саха омугун дьылҕата саха дьахтарын илиитигэр

  • 18 февраля 2020 г., 20:48
    Коффее   Пожаловаться

    Миэхэ белорус эппитэ я завидую вам якуты вы говорите на своем языке мы белорусы забыли свой язык эдэр ыччат ньуччалыы санарар диэн хомойор. Белорустар уон мелуен ахсааннаах норуот((

  • 18 февраля 2020 г., 21:32
    Бочик   Пожаловаться

    Мультиктары сахалыы тылбаастаан, кыра оҕо барыта телефонунан ютуб керен саарыыр буолла.

Чтобы оставить комментарий, вам нужно авторизоваться или зарегистрироваться
Включите премодерацию комментариев
Все комментарии к этому посту будут опубликованы только после вашего подтверждения. Подробнее о премодерации
Обратная связь